Yazar Hakkında

Ankaralı yazar Akarsakarya ülkemizin üretken üreticilerinden. Mühendis, çevirmen ve fotoğrafçı da olan yazarın yayınlanmış üç kitabı bulunuyor. Öykü kitapları, Düşe Kalka ve Buraya Kısıldık Sanırım‘ı Yapı Kredi Yayınları ile , İçeride Kalanlar isimli romanını da Okuyan Us Yayın ile raflarda bulmak mümkün.

Kitap önerisi köşemizin konuğu ise 2021 yılında Yunus Nadi Öykü Ödülü’ne layık görülerek başarısını tescilledi. Yazarın Woman In Me (İçimdeki Kadın) isimli video belgesel projesine de aynı isimli web sayfasından ulaşmak mümkün.

Kitabın İçine Doğru

Buraya Kısıldık Sanırım, on sekiz öyküden oluşuyor. Öykü sayısının fazlalığına karşı doksan beş sayfalık bu kitap, okuruna zamanın nasıl geçtiğini hissettirmiyor. Öykülerde gündelik hayatın içinden karakterleri ve sahneleri bazen birinci bazen de üçüncü ağızdan anlatan Akarsakarya, görülenleri ve hissedilenleri sade ancak gerçekçi anlatımıyla taçlandırıyor.

Böylece okur; günbegün babasının hastalığının ilerleyişi izleyen bir evladın, uzun aradan sonra yeniden buluşan arkadaşların muhabbetlerinin, hayvanat bahçesinde rastlanan bir çift ile hipopotam arasındaki ilişkinin okuyucuları değil, kenardaki sessiz izleyicileri haline geliyor.

Buraya Kısıldık Sanırım’dan Altı Çizilen Cümleler

• “Arada insan böyle şeyler yapmalı, hayata daha emin devam edebilmek için şüphelerini masaya yatırmalı ve hislerinin sağlamasını yapmalıydı.” (syf, 10)
• “İnsan zeki yaratık. İstediği zaman dilediği gibi düşünebilmek için yeterli kanıtı bulabiliyor çevresinde.” (syf, 12)
• “Sevmemek en kolay kaçış yolu idi, ben de sevmedim. Açıklamaya gerek yoktu. Açıklamak, anlaşmaya çalışmaktı çünkü ve izah ancak benzerler arasında anlamlıydı. Söylediklerimi mantıklı bulmaları gerekecekti, bulmazlarsa sevmeme hakkım da sorgulanabilirdi.” (syf, 15)
• “Vazgeçiş bir anda olmuyor, aklın göremediği bir vakit başlamış ve sabrın sınırlarında dolanan bir yolculuğa benziyordu.” (syf, 20)
• “Kötülük, diyordu hâkim, çoğu zaman niyetten doğmaz. (…) Bilakis, dedi, kötülüğün çoğu iradesizlikten doğar.” (syf, 25)
• “Zaman tavus kuşuna benzer. O an olanlar kuşun gövdesiyse, peşinden sürüklenerek gelen alengirli kuyruk, anılardır.” (syf, 34)
• “Hatırlamayı da unutmayı da kontrol edemediğimiz doğruydu. İşte bellek, hatıraların rastgele uçuştuğu büyülü yer içimizdeydi bizim, şüphe yok. Ama büyüsü şundandı ki biz de onun içindeyizdik. Bizimle yaşıyor ve bizi yaşatıyordu.” (syf, 36)

Son Olarak…

Buraya Kısıldık Sanırım‘ın sunduğu okuma deneyimi kısa ancak özgün. Özellikle uzun kurgularda dikkat sorunu yaşayanları, “reading slump”tan çıkış yolu için bir bilet arayanları ve Türk Edebiyatı’ndan özgün bir ses duymak isteyenleri memnun edeceğine inanıyoruz.

Kaynakça

Akarsakarya, Aslı. Buraya Kısıldık Sanırım. Yapı Kredi Yayınları YKY, 2022.

Kitap Önerisi: Buraya Kısıldık Sanırım yazısı ilk önce Kazan Kültür üzerinde ortaya çıktı.

“Uyanıp kaçınılmaz biçimde ilerlemek zorunda kaldığımı hissetmekten hiç hoşlanmıyorum.”
(sf: 14)

Bu satırlar Jhumpa Lahiri’nin, Domingo Yayınları’ndan 2022 yılında ilk baskısını gerçekleştiren Olduğum Yer kitabına ait.

Gelelim, kitap önerisi olarak sunduğumuz yapıtın konusuna. Eser, bir kadının şehir, yalnızlık ve insanlar ile ilişkisi hakkında kısa ama akılda kalıcı bir okuma zevki sunmakta. İşte, Lahiri’nin Olduğum Yer‘i bu hafta kitap önerisi köşesinin konuğu.

“Her ne kadar kendimi karşılaştırabileceğim daha başarılı erkek kardeşlerim, daha güzel kız kardeşlerim olmasa da gölgede olmak benim özelliğimdir.”
(syf, 112)

Jhumpa Lahiri Kimdir?

55 yaşındaki Lahiri çok kültürlü bir kimliğe sahip. Çünkü kendisi Londra’da doğmuş olsa da aslında Hint-Amerikalı. Bernard College ve Boston Üniversitesi’ndeki eğitimini doktora seviyesine taşır. Ardından çeşitli üniversitelerde profesör olarak yaratıcı yazarlık dersleri vermeye başlar.

Yazar kısa öyküleri, romanları, denemeleri ve son yıllarda, Olduğum Yer’de de olduğu gibi, İtalyanca kaleme aldığı eserleriyle başarılı ve üretken profile sahip.
Öyle ki PEN/Hemingway ile başlayan ödüllendirilmelerini 2000 yılında ilk öykü kitabı, Dert Yorumcusu’nun Pulitzer’a layık görülmesi ve Amerika eski başkanı Barack Obama tarafından  President’s Committee on the Arts and Humanities üyeliğine kabulü takip etti.

Aynı zamanda yazarın Olduğum Yer kitabıyla beraber, Türkçeye çevrilen üç eseri daha bulunmakta. Bunlardan ilki, kendi tanımıyla “kendilerini tam olarak ifade edemeyen insanları” konu aldığı kısa öykü kitabı Dert Yorumcusu (Everest Yayınları). İkincisi, göçmenlerin asimilasyon sürecindeki deneyimlerini kuşak farklılıklarıyla beraber işlediği Adaş (Everest Yayınları). Üçüncüsü ise Hint Devrimi’ni iki erkek kardeş üzerinden anlattığı Saçlarında Gün Işığı (Domingo Yayınları).

Kitabın İçine Doğru

Olduğum Yer, başkarakterin birinci ağızdan yazdığı 155 sayfalık kısa bir metin. Anlatıcıyı yaşadığı şehrin kitapçısında, sokaklarında, marketlerinde ve evinin mutfağında, sabah uyanırken yatağında takip ediyoruz. Bu nedenle, kitap önerisi olan eserimizin bölümleri de kahramanın bulunduğu lokasyonlara göre çeşitlenmekte ve adlandırılmakta.

Çok da hevesle yapmadığını anladığımız öğretmenliğinde şahit olduklarını, kendi yalnızlığını evli arkadaşlarının ilişkileri üzerinden yorumlamalarını, ailesiyle olan ilişkisinin ilk gençliğindeki haliyle ve yaş aldıkça geldiği halinde fark ettiklerini karakterin kelimeleriyle okuyoruz.

Dolayısıyla, bu anlatı biçimi okuyucuya bir arkadaşın sakince hayatında son zamanlarda neler olup bittiğini anlatmasına yakın bir deneyim tadında. Bu da kişisel veya global gündemin yer yer zorlayıcı olabilen baskısından kaçıp okuduğu kitapla nefes almak isteyen okuyucular için yerinde ve güvenli bir okuma sunmakta.

“Bu mevsimin ya da ailelerimizin merhametsiz gölgesinden sakınmak mümkün değil. Ama aynı zamanda birilerinin merhametli gölgesine de muhtacım.” (sf: 112)

Altı Çizili Bazı Alıntılar Eşliğinde Sona Doğru

Kitabı bir arkadaş sohbetine benzetirken yalnızca kendi zihninden geçenleri değil, etrafında olan biteni de çabasızca gözlemleyen anlatıcının gördüklerini ifade etme şeklinin başarısından bahsetmemek olmaz. Sırf bu başarı bile kitap önerisi olarak paylaşmamız için yeterli.

Metinde günün herhangi bir anında gördüğümüz manzaralar müdahale edilmeden olduğu gibi aktarılıyor. Böylece kahraman, okuyucuya gündelik hayatın kendiliğinden olma halini en yalın şekliyle gösteriyor.

“O sessizlik, karanlık gökyüzüyle birlikle o düşünceleri seyrekleştirecek ilk ışıklar ortaya çıkana kadar oyalıyor beni; ta ki evimin önünden geçmeye başlayan hayatın yoldaşlığını yeniden işitene kadar.” (sf:107)

“Tabelada adı yazılır yerler beni acayip etkiliyor, her zaman gidilebilecek ne kadar çok yol olduğunu ve insanın kendi yolunun ne kadar rastlantısal olduğunu düşündürüyor.” (sf. 1011)

Yayınlandığı yılın en çok beklenen kitaplarında arasında olan bu kısacık kitap, kendine haslığıyla dikkat çekiyor. Eserde her okuyanın kendi hayatından bir dönemi ile karşılaşması oldukça muhtemel. Olduğu yerlerde sıkışmış kayıp hissedip uzak ama tanıdık deneyimler yaşamak isteyenlere tavsiye olunur. Kitaptan son bir alıntıyla kitap önerisi köşemizde yer verdiğimiz yazımıza son verelim:

“Her görüşme bana asla gelişmeyen bir romanın giriş bölümü gibi geliyordu.” (sf: 33)

Kaynakça

Lahiri, Jhumpa. Oldugum Yer. Domingo Yayinevi, 2022.

Kitap Önerisi: Olduğum Yer yazısı ilk önce Kazan Kültür üzerinde ortaya çıktı.