Feminizm Nedir? Feminizmi Anlamak İçin İzleyebileceğiniz 7 Film
“Feminizm Nedir?” sorusu öyle kısa bir yazıyla açıklanabilecek bir konu değil aslında. Geniş bir tartışmanın konusu. Tabii bizlere hep “kadınların erkeklerle eşit haklara sahip olması gerektiği”ni savunan bir öğreti olarak öğretildi. Bu bir bakıma doğru olsa da feminizmi yalnızca bu yaklaşıma indirgemek çok da doğru olmaz.
Feminizm Nedir? sorusuna daha geniş bir perspektiften baktığımızda ise ortaya çok daha kapsamlı bir sonuç çıkıyor. Kadınların çalışma hayatından eğitim hayatına, aile ilişkilerinden siyasete, kendi bedenleri üzerindeki haklarından toplumsal hayttaki temsillerine kadar birçok alandaki deneyimlerini sorgulayan düşünce ve mücadeleler bütünü.
Bu noktada hemen belirteyim, feminizmi anlama yolunda pek çok kaynaktan beslenmek mümkün. Sinema da Feminizm Nedir? sorusuna yanıt olabilecek kaynaklardan biri. Hatta kadın dayanışmasından cinsiyet ayrımcılığına kadar feminizmin için yer alan tüm soruları görünür kılan en güçlü sanat. Elbette her filmin kendi içinde bu konuyu ele alma tarzı farklı. Kimilerinde dolaylı kimilerinde doğrudan bir anlatımla karşılaşabiliyoruz.
Bu yazıda Feminizm Nedir? sorusunun cevabına yönelik belli tartışmaların gündeminde yer alan sorulara yanıt bulabileceğiniz ve feminizmin konularıyla karşılaşacağın 7 filmi derledik.
Kadın Olmak Üzerine Bir Sorgulama: Barbie
Greta Gerwig’in yönetmen oturduğu Barbie hatırlarsan çıkacağı dönemde çok ses getirmişti. Hatta birçok marka da Barbie’nin ekmeğini yemişti bu dönemde.
Tabii herkes “Barbie” adını duyunca film ister istemez eğlence beklentisi yaratmıştı. Fakat kadın olmanın ne’liğine dair bir sorgulama içeriyordu film. Anlayacağın herkesin tanıdığı popüler bir figür üzerinden feminizme giriş için iyi bir başlangıç özelliğine sahip film.
Hatırlarsan, filmde Barbie evrenin kadınlar istedikleri her şeyi yapabilmekte özgür. Örneğin doktor, avukat, polislik, hakim fark etmeksizin istediği meslek grubunu seçebiliyorlar. Fakat bir tesadüf sonucu dünyaya gelen Barbie işin aslının böyle olmadığını fark ediyor. Bu farkındalık beraberinde güzellik algısı standartlarını, erkeklik kavramının nasıl yapılandığını ve toplumsal cinsiyet rollerini sorguluyor.
Özgürlük Meselesi: Thelma & Louise
1991 yapımı Thelma & Louise sinema tarihinin en güçlü kadın arkadaşlık anlatılarından biri. Film kadınların kendi kararlarını verebilme, güvenlik ve özgürlük sorunları etrafında şekilleniyor. Öyle ki 2 arkadaşın çıktığı yolculuk başta sıradan bir tatil gibi görünür. Fakat yol ilerledikçe bu yolculuk özgürlük arayışına dönüşür.
Kendi Hikayesinin Öznesi Olan Kadın: Portrait of a Lady on Fire
Hikaye 18. yüzyıl Fransa’sında geçiyor. Ressam Marianne, evlenmek üzere olan Héloïse’nin portresini yapmakla görevlendiriliyor. Fakat genç kadın portresinin yapılmasını istemez. Marianne ise genç kadını uzaktan gözlemler.
Film bir kadının başka biri tarafından temsil edilen kişi olmak zorunda olup olmadığı üzerine bir sorgulama içerir. Hatta bu sorgulamayı da iki kadın arasındaki zamanla değişen ilişkide görürüz. Bu anlamda film kadınların nasıl temsil edildiğine dair güçlü bir anlatı sunuyor.
Eşitsizliğe Geniş Bir Bakış: Hidden Figures
Feminizm Nedir? sorusunun yalnızca kadın ve erkek arasındaki ilişkiye indirgenemeyeceğini anlatıyor Hidden Figures. Gerçek bir hikayeden uyarlanan yapım, NASA’da görev alan 3 siyahi kadının hayatına odaklanıyor.
3 kadın yalnızca kadın oldukların için değil aynı zamanda siyahi oldukları için ayrımcılıkla karşılaşıyorlar. Anlayacağın gibi cinsiyet ve ırk ayrımcılığı filmin kesişme noktası.
Kadınlara Oy Hakkı: Sufragette
Feminizmin yalnızca bireysel özgürlüklerden ibaret olmadığını ele alan yapım, 20. Yüzyıl İngiltere’sinde geçiyor. Dönemin kadınlarının oy hakkı mücadelesini anlatıyor Sufragette. Dolayısıyla feminist hareketin köklerini anlamak isteyenler için izlemesi keyifli bir opsiyon oluşturuyor.
Güç Kimde?: The Assistant
2019 tarihli The Assistant, asistanlık yapan genç bir kadın iş günlerini takip eden anlatısıyla kurumsal kültür üzerinden kadına yönelik bir okuma yapıyor. Sıradan görünen bir iş gününden hemen hemen hepizin karşılaştığı sorunları ele alıyor film. Ofisteki güç savaşları, cinsiyet eşitsizliği ve elbette taciz kültürü…
Ayrıca filmin en iyi yanı ise bu olguları göz önüne koyarken büyük olayları tercih etmek yerine küçük detaylara odaklanması. Telefon görüşmeleri, iş dağılımları, e-postalar…
Geleceğine Yön Vermek: Women Talking
Miriam Toews’un aynı adlı romanında uyarlanan yapım, ataerkil ve dini bir toplumda yaşayan kadınların mücadelesini konu alıyor. Katı koşulların altında yaşayan ve ağır travmalara sahip olan kadınlar bir araya geliyor. Fakat bir araya gelmeleriyle gelecekleri hakkında karar vermek durumunda kalıyorlar. Bu açıdan, feminizmin en önemli tartışmalarından biri olan kadınların kendi yaşamları üzerinde karar verme haklarını işliyor film.