Yazar Hakkında: William George Jordan Kimdir?

William George Jordan 1864 senesinde doğmuş, 1928 senesinde vefat etmiştir. Aynı zamanda düşür olan yazar, dönemin etik savunucularındandır. Bireysel gelişim, irade terbiyesi, karakter eğitimi ve içsel huzur gibi konular yoğunlaşmıştır. Bunun yanında ahlak idealizmi , bireysel sorumluluk, toplum sağlığı gibi konuları Viktoryen çağda ele almasıyla özgün bir düşünme dilinin de yaratıcısı olmuştur. Yazılarında okuru kendini döndürmeyi amaçlamış ve ve bireysel değerlere seslenmiştir. Yazara göre ruhsal olgunluğa ulaşan birey, topluma duyarlı ve faydalı olacaktır. Bu yüzden gelişim, bireyden başlamalıdır. Bu da bireyin kendini bulmasıyla mümkündür.

Kitap Önerisi “Sakinliğin Görkemi” Ne Anlatıyor?

Kitap on altı bölümden oluşuyor ve her bölüm başlığı ile vereceği mesajın haberciliğini yapıyor:

Bu paragrafla başlayan kitap, insanın aldığı yolun farkında olmasını ve potansiyelini keşfetmesi gerekliliğini ifade etmeye çalışan bir akış sunar. Nitekim başlıklarda ortaya çıkan her temaya dikkatlice yaklaşır ve olağanın dışında bir bakış açısı ile okura ulaşmaya çalışır. Aslında dönemi itibariye oldukça derin ve ileri bir fikirdir bu. Mesela üçüncü bölümde, görevi ahlaki raylar üzerinde yol almak olarak ifade eder. Sonrasında beşinci bölümde, endişenin en popüler intihar biçimi olduğunu söyler. Yazara göre endişe, zihinsel zehirken, çalışmak ise zihinsel besindir. Basitlik, israfı ortadan kaldırır derken yoğunlaşmayı arttığından bahseder. Hayatı ideallere göre ayarlamak ise basitliğe giden kraliyet yoludur, der.

Son

Sakinliğin Görkemi, içindeki basit konulara rağmen insanın hayat yolunda dikkatini vereceği hemen hemen on tane konuda yakalanabilir. Nitekim basitlik, gerçeği görmek ve onu yaşamaksa bir görevi görmek ise onu yapmaya başlamaktır. Basit alışkanlıklar, küçük adımlarla insanın hayatını derleyip toplaması olasıdır. Bunun için insan pişmanlıklar yaşamalı, planlar yapmalı, zorluklara göğüs germeli ve acılarını ortaya dökmeden yaşayıp gitmelidir.

Bunların yanınd,a sakinlik insan hayatındaki rotayı görünür kılar ve dümeni sabit tutar. Sakinlik özdenetimdir ve bireyselleşme özdenetimle yol almak anlamına gelir. Mesela doğa hiç acele etmez. İnsana lazım olan da sakinliği ve huzurunu korumaya gayret etmesidir. Gayret ise insanın yolda olması demektir ve güveni geliştiren bu çabadır. Gayret bazen insanı istenilen yere ulaştırmaz. Bu durumda başarısızlık iyi bir eğitmendir.

Yazarın bu gayretlerin ilerlediği yolda mutluluğa sahip olmanın değil onun tadını çıkarmanın önemi üzerinde duruyor. Sürekli mutluluğun imkansızlığına değiniyor. Sonuçta hayatta elde edilenlerin kazanım; ulaşılanların ise gelişim olduğunu ifade ediyor. Son olarak mutluluğa giden yolun dört ana unsuru olduğunu ifade ediyor: adanmışlık, odaklanma, fetih ve vicdan. Fetih gibi ruhsal bir yükselmenin vicdan gibi bir pusula ile mutluluk yolunu gösteren yazar bize 19. yy’dan derin ve sade bir yol gösteriyor.

Yani sadelik içinde yaratılan dünyaların bu dört ana unsur ile hedeflenen mutluluğu getireceği hayatlara kavuşmamız dileğiyle.

Kitap Önerisi: Sakinliğin Görkemi yazısı ilk önce Kazan Kültür üzerinde ortaya çıktı.

Kitap önerisi yaparken itinalı davranmaya özen gösteririm. Uzun süredir ara verdiğimiz bu kategorimiz için hayli zaman geçmiş. Bu süreçte birçok kitap okumama rağmen Değişim beni harekete geçirdi. Bunun nedeni belki de günümüzde ayyuka ulaşmış durumda olan kadın cinayetlerini gerçekçi ve bir o kadar da fantastik biçimde ele almasıydı. Aynı zamanda kadın meselelerine cesur ve açık bir şekilde değinmiş olması…

Lafı çok uzatmadan önce, kitap önerisi olarak ele aldığım Değişim’in yazarına, sonrasında ise kitabın konusuna kısaca göz atalım. Son karar sizlerin olsun 🙂

Yazar Hakkında: Kirsten Miller Kimdir?

Yaşamını yazmaya adayan ve Kuzey Carolina’da doğan Kirsten Miller 1973 yılında dünyaya gelmiştir. Bernard koleji mezunu olan Miller, eğitim hayatının ardından bir süre reklamcılık sektöründe çalışmış. Sonrasında yazın hayatına adım atmıştır.

Hayal gibi görünen yazarlık serüvenine, genç yetişkin edebiyatında ele aldığı eserlerle başlamıştır. Kiki Strike, The Eternal Ones, Jason Segel ile Nightmares! ve Last Reality serileri bu dönemin eserleridir.

Daha sonrasında kalemini yetişkin edebiyatı için oynatan yazarımız, asıl çıkışını bu dönem verdiği eserleriyle yakalamıştır. Kitap önerisi olarak ele aldığım Değişim de bu eserler arasında yer alıyor.

Kitap Önerisi “Değişim” Ne Anlatıyor?

Orijinal adıyla The Change 2022’de yayımlandı. Değişim, feminist bir distopya olarak dünya çapında ses getirdi. Kitap önerisi olarak ele aldığım bu kitap, 24 dile çevrilerek büyük bir ilgi gördü.

Miller, bu kitapta kadınların görünmeyen gücünü, dayanışmayı ve adalet arayışını merkezine alıyor. Kitapta birçok karakter yer almasına rağmen, ana merkezde 3 kadın konumlanıyor: Harriett, Jo ve Nessa.

Nessa emekli bir hemşire. Jo uzun yıllar otel yöneticiliği yapmış ve sonrasında spor salonu sahibi olmuş. Diğer karakterimiz Harriett ise uzun yıllar çalıştığı reklamcılık sektörünün ardından kendisini tamamen doğaya adamış bir kadın. Bu üç kadını bir araya getiren olay ise yaşadıkları bölge Mattauk’ta gerçekleşen bir kadın cinayeti.

Nessa’nın büyüklerinden kalma yeteneğinin yıllar sonra açığa çıkar. Genç bir kızın sesini duyar ve anlar ki tıpkı büyük annesi gibi bu cinayeti çözmek durumundadır. Bu sıralarda Jo ise içinde var olan gücün hareketlendiğini hisseder. Harriett ise reklamcılığın yorucu temposuna karşın, bir zamanlar herkesi büyüleyen evinde otlar arasında yaşamakta ve birtakım tarifler denemektedir. Cadılıkla nam salmış Harriett hem Jo hem de Nessa için merak konusudur.

Bir şekilde bir araya gelen üçlü, Nessa’ya fısıldayan kızın ölüsünü bölgenin plajında bulur. Artık suçlu(lar) her kimse onları bulma vaktidir!

Eğer bir kadınsan, böyle şeyler dinliyor olman hiç de tuhaf değil. Ama bu seri katil hikâyeleri erkekler arasında neden bu kadar popüler hiç anlamıyorum, dedi Harriett. Düşünsenize heterokseksüel bir erkeğin bir cinayete kurban gittiğini ne zaman gördük? Birinin onları parçalara ayırıp fırlatacağından endişelenmelerine gerek yok.

Son

Daha fazla olay örgüsüne girmeden kitap önerisi kategorisi altında bu yazımı sonlandırmak isterim. Daha sonrasında edebiyat kategorisi altında Değişim hakkında detaylı bir incelemeye de yer verebiliriz tabii.

Toparlayacak olursam Miller, bu kitapla ataerkinin zalim gerçekliğini işaret ederken, kadın karakterlerin güçleriyle yeni bir ihtimali de önümüze koyuyor: Kadınların hikâyelerini sahiplenmesi, dünyayı yeniden kurabilmesi …

Kitap Önerisi: Değişim yazısı ilk önce Kazan Kültür üzerinde ortaya çıktı.

İletişim Yayınları’ndan 2021 senesinde çıkan kitap yazarın son emeği. Kitapta hakim olan konseptleri yalnızlık, beklenti, geçmişe özlem, boşluk.. olarak sayabiliriz. Sonuçta 14 öyküden ibaret kitabın önce yazarını tanıyalım sonra kitabın içine mini bir yolculuk yapalım.

İyi okumalar.

Yazar Hakkında

Barış Bıçakçı 1966 senesinde Adana’da doğmuştur. Nitekim edebiyat dünyasına şiir ile giren yazar roman ve öykülerle yoluna devam etmektedir. Şimdiye dek kaleme aldığı eserler şu şekildedir:

• Herkes Herkesle Dostmuş Gibi, İstanbul: İletişim 2000
• Veciz Sözler, İstanbul: İletişim, 2002
• Aramızdaki En Kısa Mesafe, İstanbul: İletişim, 2003
• Bizim Büyük Çaresizliğimiz, İstanbul: İletişim, 2004
• Baharda Yine Geliriz, İstanbul: İletişim, 2006
• Bir Süre Yere Paralel Gittikten Sonra, İstanbul: İletişim, 2008
• Sinek Isırıklarının Müellifi, İstanbul: İletişim, 2011
• Seyrek Yağmur, İstanbul: İletişim, 2016
• Tarihî Kırıntılar, İstanbul: İletişim, 2019
• Doğum Lekesi Gibi Bir Gülümseme, İstanbul: İletişim, 2021

Kitabın İçine Doğru

Kitap önerisi eserdeki öyküler şu şekilde sıralanıyor:

• İçten Konuşma
• Annemin Hikayesi
• Yüz Yirmilik Keçeli Kalem Takımı
• Feride’siz Gülümseme
• Üzerindeki Boşluk
• Eşelek
• Küf
• Sonsuz İkindi
• Bizden Sonra Çakırdikenleri
• Kusursuz Kısırdöngü
• Gülünç Geçmiş
• Alaattin’in Yazgısı
• Turistik Gezi
• Anlaşılmaz Şeyler

Bunlar okuyana mutluluk vaat etmeyen, hayatın içinden öyküler. Gerçekçi bir tavırla ele aldığı her konu güzel edebiyat ve akıcı kurgu ile okuyanla buluşuyor. Nitekim buruk ve kırık duygularla okuyacağınız bu kitap önerisi dolambaçsız bir tarzla yüreklerimize dokunuyor. Sonuçta kitapta gülümsemeler de buruk, heyecanlar da. Tıpkı bir doğum lekesi gibi isteksiz ama tüm gerçekliği ile karşımızda.

Gerçekleri olduğu gibi yazmayı seçmiş yazar. Sonuçta bu gerçeklerin can sıkıcı tonda seyretmesi bize hayatın beklenmedik ve kaotik doğasını hatırlatıyor.

Planlasak da olduramadığımız işler, bizden giden sevdiklerimiz, nostaljik ilişkiler sizi mutsuz etmiyor belki ama düşündürüyor. Nitekim biz hikayelerimizde nereye yol alıyoruz, geçmişle ne yapıyoruz, evirip çevirmeye başlıyoruz.

Kitaptan alıntılarla yazımızı bitirirken güzel edebiyatla süslü öyküler okumak isteyenlere kitabı tavsiye ederiz.

“Bir romanda okumuştum, iki insandan geriye birer insan kalırmış”

Sf:74

“Her şey çok hızlı değişiyor ve geçmiş, gülünç şeylerin yaşandığı derme çatma bir sahneye dönüşüyor. Artık geride kalan her şey gülünç.”

Sf:71

Bir bütünlük arıyorum çünkü darmadağınık hissediyorum. Dağılarak yok olacakmışım gibi hissediyorum.

Sf:18

Barış Bıçakçı, 2021, Doğum Lekesi Gibi Bir Gülümseme, İletişim Yayınları, İstanbul

Kitap Önerisi : Doğum Lekesi Gibi Bir Gülümseme yazısı ilk önce Kazan Kültür üzerinde ortaya çıktı.

Yazar Hakkında

Ankaralı yazar Akarsakarya ülkemizin üretken üreticilerinden. Mühendis, çevirmen ve fotoğrafçı da olan yazarın yayınlanmış üç kitabı bulunuyor. Öykü kitapları, Düşe Kalka ve Buraya Kısıldık Sanırım‘ı Yapı Kredi Yayınları ile , İçeride Kalanlar isimli romanını da Okuyan Us Yayın ile raflarda bulmak mümkün.

Kitap önerisi köşemizin konuğu ise 2021 yılında Yunus Nadi Öykü Ödülü’ne layık görülerek başarısını tescilledi. Yazarın Woman In Me (İçimdeki Kadın) isimli video belgesel projesine de aynı isimli web sayfasından ulaşmak mümkün.

Kitabın İçine Doğru

Buraya Kısıldık Sanırım, on sekiz öyküden oluşuyor. Öykü sayısının fazlalığına karşı doksan beş sayfalık bu kitap, okuruna zamanın nasıl geçtiğini hissettirmiyor. Öykülerde gündelik hayatın içinden karakterleri ve sahneleri bazen birinci bazen de üçüncü ağızdan anlatan Akarsakarya, görülenleri ve hissedilenleri sade ancak gerçekçi anlatımıyla taçlandırıyor.

Böylece okur; günbegün babasının hastalığının ilerleyişi izleyen bir evladın, uzun aradan sonra yeniden buluşan arkadaşların muhabbetlerinin, hayvanat bahçesinde rastlanan bir çift ile hipopotam arasındaki ilişkinin okuyucuları değil, kenardaki sessiz izleyicileri haline geliyor.

Buraya Kısıldık Sanırım’dan Altı Çizilen Cümleler

• “Arada insan böyle şeyler yapmalı, hayata daha emin devam edebilmek için şüphelerini masaya yatırmalı ve hislerinin sağlamasını yapmalıydı.” (syf, 10)
• “İnsan zeki yaratık. İstediği zaman dilediği gibi düşünebilmek için yeterli kanıtı bulabiliyor çevresinde.” (syf, 12)
• “Sevmemek en kolay kaçış yolu idi, ben de sevmedim. Açıklamaya gerek yoktu. Açıklamak, anlaşmaya çalışmaktı çünkü ve izah ancak benzerler arasında anlamlıydı. Söylediklerimi mantıklı bulmaları gerekecekti, bulmazlarsa sevmeme hakkım da sorgulanabilirdi.” (syf, 15)
• “Vazgeçiş bir anda olmuyor, aklın göremediği bir vakit başlamış ve sabrın sınırlarında dolanan bir yolculuğa benziyordu.” (syf, 20)
• “Kötülük, diyordu hâkim, çoğu zaman niyetten doğmaz. (…) Bilakis, dedi, kötülüğün çoğu iradesizlikten doğar.” (syf, 25)
• “Zaman tavus kuşuna benzer. O an olanlar kuşun gövdesiyse, peşinden sürüklenerek gelen alengirli kuyruk, anılardır.” (syf, 34)
• “Hatırlamayı da unutmayı da kontrol edemediğimiz doğruydu. İşte bellek, hatıraların rastgele uçuştuğu büyülü yer içimizdeydi bizim, şüphe yok. Ama büyüsü şundandı ki biz de onun içindeyizdik. Bizimle yaşıyor ve bizi yaşatıyordu.” (syf, 36)

Son Olarak…

Buraya Kısıldık Sanırım‘ın sunduğu okuma deneyimi kısa ancak özgün. Özellikle uzun kurgularda dikkat sorunu yaşayanları, “reading slump”tan çıkış yolu için bir bilet arayanları ve Türk Edebiyatı’ndan özgün bir ses duymak isteyenleri memnun edeceğine inanıyoruz.

Kaynakça

Akarsakarya, Aslı. Buraya Kısıldık Sanırım. Yapı Kredi Yayınları YKY, 2022.

Kitap Önerisi: Buraya Kısıldık Sanırım yazısı ilk önce Kazan Kültür üzerinde ortaya çıktı.

Gelin birlikte kitap önerisi eserin önce yazarını tanıyalım. Sonra mini incelememizde buluşalım.

İyi okumalar.

Yazar Hakkında

Kitap önerisi eserin yazarı Robert Louis Stevenson Edinburg’ta doğmuştur. Hukuk eğitimi almış ve böylece beşeri bilimlerle yoğurulan fikir dünyası için altyapısı sağlamlamıştır. Romancı, şair ve gezi yazarlığı yapmıştır.

Bunun yanında hayatı boyunca sağlık sorunları çekmiştir. Bu yüzden aldığı Hukuk eğitimiden sonra sağlığına iyi gelecek yerler keşfetmek amacıyla gezmeye başlar. Gezi yazarlığı da bu gezilerin bir sonucu ortaya çıkar. Nitekim babasının mühendis olmasını isteyecek ama o ailesinin yaşam tarzını reddedip ve bohem bir hayatı benimseyecektir.

Robert Louis Stevenson ismini Define Adası eserinden hatırlarız. Oğlu ile aralarındaki oyundan doğan hikayenin edebiyatın kültleri arasına girmesiyle dikkatleri üzerine çeker. 1881 senesinde yayınlanan bu eserden beş sene sonra Dr. Jekyll ile Bay Hyde yayınlanır.

Çocuklar için yazıldığı düşünülen Define Adası’nın yetişkinlere göre olan alt okumalarıyla hitap ettiği kitlenin genişlemesi, yazarın şansına olur. Bu iki eserde de toplumsal göndermeler ve kişisel psikoloji alanlarında gezinen yazarın tarzı artık bellidir. İyi bir edebiyatla ortaya koyduğu sosyolojik eserleri ile okuyanları aynalayacak ve edebiyatın çapını dönemi adına artıracaktır.

Kitap Hakkında

Kitap önerisi eserin konusuna gelirsek, saygın bir doktor olan Dr. Jekyll gizlice bir ilaç üzerine çalışmaktadır. Doktoru yakından izleyen Bay Utterman gözünden anlatılan roman, doktorun dış gözü haline gelir. Avukat olan Utterman doktorun şaibeli vasiyetnamesi yüzünden onu yakından izlerken, doktor bambaşka bir yola girer.

(Yazının bundan sonrası sürpriz bozanlar içeriyor.)

Kitap önerisi eserde doktorun kişilik bölünmesi yaşadığını görüyoruz. Kendi geliştirdiği çok gizli formüllü ilacı yüzünden iki ayrı adam haline gelen doktor için kim olduğu gerçeği yer değiştirmeye başlar. Bu ilacın etkilerini okuyana tüm açıklığı ile sunar.

Nitekim doktor bir süre sonra bastırılmış arzularının yarattığı Hyde karakterinin onun yerine geçmesinden korkar. Acımazsızca cinayetler işleyen Hyde’ın karşısında toplumda saygınlığı olan Dr. Jekyll vardır. Maalesef bu hikaye mutlu sona ulaşmaz.

Sona Doğru

Kitap önerisi eserde Viktoryen dönemin baskıcı ve bozulan toplumuna göndermeler vardır. Hiciv içeren bu gotik roman içimizdeki iyi ve kötünün savaşını yansıtır. Hatta piskolojiye “hyde vakası” diye geçen ayrılmış dissosiyatif kişilik bozuklukları isim babası da bu karakterdir.

Ülkemizde ilk kez 1942 senesinde çevrilen eser birçok yayınevinden çıkmış ve dünya çapında defalarca filme uyarlanmıştır. Zamansız ve kült olduğu kadar hızlı tüketime uygun bu eseri herkese tavsiye ederiz.

Kitap Önerisi: Dr. Jekyll ile Bay Hyde yazısı ilk önce Kazan Kültür üzerinde ortaya çıktı.

• Çözüm Bakanlığı ne işe yarar?
• Kim neden oraya bir mektup yazar?

Hollanda Edebiyatı eserleri bu aralar rağbet görmeye başladı. O halde Sanne Rooseboom’dan keyifli ve öğretici bir çocuk kitabı okumak ister misiniz? Kitap adının orijinalliğinin hakkını veriyor.

Bunun yanında kitapta akran zorbalığından yardımlaşmaya; yalnız yaşlanmadan arkadaş bağlarına dek pek çok konu işleniyor. Can Yayınları’ndan çıkan ve Hasan Türksel tarafından Türkçeleştiren kitaba dokunalım.

Gelin, önce yazarı tanıyalım sonra kitap önerisi eserine mini bir bakış atalım.

İyi okumalar.

Yazar Hakkında

Sanne Rooseboom Utrecht’te doğmuş ve Amsterdam Üniversitesi’nde Uluslararası İlişkiler Bölümü okumuştur. Yazar yıllardır editörlük, muhabirlik ve öykücülük yapar. Nitekim seri olan Çözüm Bakanlığı kitap serisini sekiz senede tamamlamıştır.

Kitap Hakkında

Kitabın konusuna gelirsek, Nina’nın babası postacıdır. Ve adresi belli olmayan bir yerden aldığı zarf evde kafaları karıştırmıştır. Sonuçta Çözüm Bakanlığı’na gidecek olan zarfı açmak da saklamak da yasakken Nina merakına yenilir.

Mektupta Ruben isimli çocuğun gördüğü zorbalık karşısında Çözüm Bakanlığı’ndan durumu çözmesi konusunda talebi vardır. Nina ve arkadaşı kendilerince buna bir çözüm bulurlar. Ama Ruben ve yaşlı komşuları sayesinde aslında Çözüm Bakanlığı diye bir oluşumun varlığını öğrenirler. Bu oldukça heyecan vericidir. Nitekim bu çocuk grubu da Çözüm Bakanlığı’nın kapanan şubesini yeniden açmak isteyecekler ve türlü maceralara atılacaklardır.

Kitap önerisi eserdeki macera dozu sürükleyicidir. Çocukların Çözüm Bakanlığı’nın 300 küsur senedir yaptığı gibi çevresindeki insanların sorunlarına çözüm bulmaya çalışması takdirliktir. Fakat her oluşumun karşı oluşumu vardır. Karşı düşman da Gümüş Adamlardır. Bu hayır işine çomak sokmak için ellerinden geleni yaparlar. Hatta çocukların çevresindeki zorba grupla işbirliği dahi yaparlar.

Son Söz

Hikâyenin sürükleyici anlatımı ve ilgi çekici konusunun yanında zorba çocukların göz ardı edilen önceki yaşantıları ve çözümsüz kalan kötü davranışları kitabı maalesef tıkadı.

Tümden iyi sonlu bir kitap önerisi beklentisi değil ama davranışların sorumluluklarını almayı gösteren ve okuyana nedensellik veren bir anlatım kitabın mesajını güçlendirebilirdi. Bunun yanında kapağı olsun, konusu olsun epey ilgi çekici bu çocuk kitabını 9 yaş üstü herkes okuyabilir. Tavsiye ederiz.

Kitap Önerisi : Çözüm Bakanlığı yazısı ilk önce Kazan Kültür üzerinde ortaya çıktı.

Gelin, öncelikle yazarı tanıyalım ve sonra eserde kısa bir yolculuk yapalım.

Yazar Hakkında

Yazar Ömer Cahit Kayra 1917 Trabzon doğumludur. Ankara Siyasal Bilimleri bitirmiş ve aldığı eğitimin hakkını vermiştir. Sonuçta vefat ettiği 2021 senesine dek siyasetle uğraşmış, diplomatlık yapmıştır.

Hayatı boyunca heyet başkanlığından yönetim kurulu üyeliğine; müşavirlikten milletvekilliğine çok çeşitli makamlarda yer alsa da edebiyatla yan yana bir hayatı olmuştur.

Nitekim 1999 senesinde kaleme aldığı Çiçekleri Unuttular eseriyle birlikte tam 46 kitabı yayınlanmıştır. 1953 ve 2021 seneleri aralığında ölene dek üreten yazar, emeği ve çalışkanlığı ile örnektir. Bu eser de kitap önerisi olarak yazarın üretkenliğine emsaldir.

Kitabın İçine Doğru

Çiçekleri Unuttular kitap önerisi, gerçek ve sanal yaşam öykülerinden derlenmiş yirmi farklı öyküden oluşuyor. Sonuçta öykülerin listesi şu şekilde sıralanıyor:

Kitap önerisi eserdeki Gerçek Yaşam Öyküleri

• Danseden Ayı Oyuncağı
• Büyücü
• Bir Ördek Avı
• Paşababamın Dutları
• Kelepir Bir Kat
• Peroş Hanım
• Siret Bey’in Şaşırtıcı Buluşları
• Doktorlu Yaşam
• Tansiyonum Neden Yükseldi
• Yurtsever Bir Adam
• Böcek Hakları
• Eşek Hakları
• Kedi Hakları
• Bir Dolmuş Kazası
• Şair Vergisi

Sanal Yaşam Öyküleri

• Gölge Hırsızları
• Garantili Kafa Değiştirme Laboratuvarı
• Kurtarıcı
• Düş
• Çiçekleri Unuttular

Hikâyelerdeki muzip dil ve dili kullanmadaki incelik okuyucuyu kendinde çekiyor. Nitekim kitap önerisi eserde mizah yaparcasına rahat ve komik bir anlatımın hakim olduğu eserde hikâyeden hikâyeye şaşırtıcı ve derin alt okumalar arar oluyoruz.

Sonuçta usta yazarın neredeyse başına gelmiş gibi hissettiren bu kısadan hisselere çıkan gerçek yaşam öyküleri güldürürken düşündürüyor.

Sanal yaşam öyküleri ise bilim kurgu tarzında ele alınmış öyküler. Neticede gelecek öngüleri, dünya dışı yaşam, yeni teknolojiler gibi konseptler çevresinde şekillenen bu öyküler spekülatif tür sevenleri yakalayacak kadar kaliteli. Hem gerçek yaşam hem de sanal yaşam öyküleri olarak kitap önerisi eser okuyucularını bir şekilde yakalamayı başarıyor.

Kitaba ismini veren Çiçekleri Unuttular öyküsünde dünya dışı medeniyetin Dünya üzerindeki emelleri ele alınıyor. Nitekim uzaylıların Dünya yaşamını resetleme fikri şaşırtıcı derece rahatken sistem hatası bir isyancı uzaylının planları alaşağı etmesi ile hikâye de kitap da çiçekli bir kapanış yapıyor. Sonuçta eser kitap önerisi olarak okunmaya değer olduğu muhakkak.

Kaynakça

Çiçekleri Unuttular, 1999, Cahit Kayra, Boyut Kitapları, İstanbul

Kitap Önerisi : Çiçekleri Unuttular yazısı ilk önce Kazan Kültür üzerinde ortaya çıktı.

Yazarlığın yanında yıllarca edebiyat profesörlüğü yapmış olan Ernaux 1940 Fransa doğumlu. Özel bir Katolik okulunda okuduktan sonra, yüksek eğitimine  Rouen ve Bordeaux Üniversiteleri’nde devam etti. Bu yıllarda Simone de Beauvoir, Proust, Flaubert, Camus ve Sartre gibi düşünürlerin sıkı takipçisiydi. Daha sonra sürrealizm konulu bir tez kaleme aldı ve 1971’de üniversiteden mezun oldu.

Mezun olduktan sonra kariyer yaşamına çeşitli kurumlarda edebiyat öğretmeni olarak devam etti. Yazarlık kariyeri ise ilk otobiyografik romanı Armoires vides (Boş Dolaplar) ile 1971’de başladı. Bu eserin ardından, kurguyu tam anlamıyla terk eti. “Oto- sosyo-bioyografi” adını verdiği bir yöntemle eserler kaleme almaya devam etti.

Evlilik, kadın, sınıfsal meseleler, özgürlük, ölüm, yaşlılık gibi temaları tarihsel olaylarla ve bireysel deneyimleriyle harmanlayan yazar, emekliliğinin ardından kendini tamamen kitap yazmaya adadı. 2022 yılında ise toplumsal kısıtlamaları korkusuzca ifşa eden gözlem yeteneği ve kendine has üslubu nedeniyle Nobel Edebiyat Ödülü’ne layık görüldü.

Ülkemizde de kazandığı ödülle büyük bir merak uyandırdı Ernaux. Yazarın dilimize çevrilen eserlerinden bazıları şunlar: Boş Dolaplar, Babamın Yeri, Seneler, Kürtaj, Bir Kadın…

Ve tabii ki kitap önerisi köşemizde yer alan Yalın Tutku. 1991’de Fransa’da yayımlanan Yalın Tutku, iki ay içerisinde iki yüz bin adet sattı ve çok satanlar listesine girdi.

Gelin, hep beraber kitap önerisi köşemizde yer alan bu yapıta yakından bakalım.

Çarpıcı ve Bir Hayli Yalın Tutku Anlatısı

Maalesef ben de yazarla Nobel Ödülü’nü aldıktan sonra tanışanlardanım. Listemde, Ernaux’un dilimize çevrilen bütün eserleri yer alıyor olsa da kendisiyle tanışmam Yalın Tutkular aracılığıyla oldu.

Neden?

Belki kitap ince olduğu için (56 sayfa), yolculuğum sırasında hızlıca bitiriveririm diye…

Belki de bir rastlantı sonucu karşıma çıkan kitabın ilk sayfasını oldukça cesur bulduğumdan… Ve merak uyandırdığından…

Sebebi her ne olursa olsun, doğru bir tanışma olduğunu düşünüyorum. Gerek anlatım dilinin sadeliği gerekse de anlatıcının bir kadın olması nedenleriyle ben Yalın Tutku‘yu çok sevdim. Bu nedenle de kitap önerisi olarak hemen kaleme almaya karar verdim.

Yalnızca baş harfini bildiğimiz Bay A. ve ismini bilmediğimiz anlatıcı bir kadın başkarakterimiz var bu hikâyede. İkilinin arasındaki (yalnızca anlatıcımızın ağzından dinlediğimiz) ilişkilerini, hatta daha çok tutkuyu izliyoruz kitap boyunca. Tabii bu tutkuyu da yine kadın karakterimizin gözünden tek taraflı takip ediyoruz.

Kravatları ve takım elbiseleri çok sevdiğini bildiğimiz Bay A. evlidir. Kadın kahramanımız büyük bir özlem ve tutkuyla her zamanki gibi Bay A’nın gelmesini bekler. Fakat bu bekleyiş adeta kendisi için bir ıstıraptır. Kitap boyunca, bizler de kendisinin yaşadığı ıstıraba, sorgulamalarına, iç hesaplaşmalarına, yer yer de kuruntularına tanık oluruz.

Çarpıcı olan tarafı şudur ki kadın kahramanımız iyisiyle kötüsüyle yüzleşir kendisiyle ve yaşadıklarıyla. Duygularından ve düşüncelerinden korkmaz, cesurca itiraflarda bulunur. Seviyordur Bay A.’yı. Üstelik derin bir tutkuyla…

İşte, kadın karakterimizin Bay A.’ya olan tutkusu birçok okur tarafından her ne kadar “aşırı” ve “saplantı” olarak yorumlanmışsa da, Ernaux belki de bu kadının herkesin harcı olmayan bir lüksü yaşadığını göstermiştir bizlere…

Kim bilir…

Neticede biz modernler bugün neyi tutkuyla yaşıyoruz ki!

“Çocukken benim için lüks kürk mantolar, uzun elbiseler ve deniz kıyısındaki villalardı. Daha sonra, bunun entelektüel bir yaşam sürmek olduğuna inandım. Şimdi bana öyle geliyor ki lüks aynı zamanda bir erkeğe ya da bir kadına olan tutkuyu yaşayabilmektir.”

Kitap Önerisi: Yalın Tutku yazısı ilk önce Kazan Kültür üzerinde ortaya çıktı.

“Uyanıp kaçınılmaz biçimde ilerlemek zorunda kaldığımı hissetmekten hiç hoşlanmıyorum.”
(sf: 14)

Bu satırlar Jhumpa Lahiri’nin, Domingo Yayınları’ndan 2022 yılında ilk baskısını gerçekleştiren Olduğum Yer kitabına ait.

Gelelim, kitap önerisi olarak sunduğumuz yapıtın konusuna. Eser, bir kadının şehir, yalnızlık ve insanlar ile ilişkisi hakkında kısa ama akılda kalıcı bir okuma zevki sunmakta. İşte, Lahiri’nin Olduğum Yer‘i bu hafta kitap önerisi köşesinin konuğu.

“Her ne kadar kendimi karşılaştırabileceğim daha başarılı erkek kardeşlerim, daha güzel kız kardeşlerim olmasa da gölgede olmak benim özelliğimdir.”
(syf, 112)

Jhumpa Lahiri Kimdir?

55 yaşındaki Lahiri çok kültürlü bir kimliğe sahip. Çünkü kendisi Londra’da doğmuş olsa da aslında Hint-Amerikalı. Bernard College ve Boston Üniversitesi’ndeki eğitimini doktora seviyesine taşır. Ardından çeşitli üniversitelerde profesör olarak yaratıcı yazarlık dersleri vermeye başlar.

Yazar kısa öyküleri, romanları, denemeleri ve son yıllarda, Olduğum Yer’de de olduğu gibi, İtalyanca kaleme aldığı eserleriyle başarılı ve üretken profile sahip.
Öyle ki PEN/Hemingway ile başlayan ödüllendirilmelerini 2000 yılında ilk öykü kitabı, Dert Yorumcusu’nun Pulitzer’a layık görülmesi ve Amerika eski başkanı Barack Obama tarafından  President’s Committee on the Arts and Humanities üyeliğine kabulü takip etti.

Aynı zamanda yazarın Olduğum Yer kitabıyla beraber, Türkçeye çevrilen üç eseri daha bulunmakta. Bunlardan ilki, kendi tanımıyla “kendilerini tam olarak ifade edemeyen insanları” konu aldığı kısa öykü kitabı Dert Yorumcusu (Everest Yayınları). İkincisi, göçmenlerin asimilasyon sürecindeki deneyimlerini kuşak farklılıklarıyla beraber işlediği Adaş (Everest Yayınları). Üçüncüsü ise Hint Devrimi’ni iki erkek kardeş üzerinden anlattığı Saçlarında Gün Işığı (Domingo Yayınları).

Kitabın İçine Doğru

Olduğum Yer, başkarakterin birinci ağızdan yazdığı 155 sayfalık kısa bir metin. Anlatıcıyı yaşadığı şehrin kitapçısında, sokaklarında, marketlerinde ve evinin mutfağında, sabah uyanırken yatağında takip ediyoruz. Bu nedenle, kitap önerisi olan eserimizin bölümleri de kahramanın bulunduğu lokasyonlara göre çeşitlenmekte ve adlandırılmakta.

Çok da hevesle yapmadığını anladığımız öğretmenliğinde şahit olduklarını, kendi yalnızlığını evli arkadaşlarının ilişkileri üzerinden yorumlamalarını, ailesiyle olan ilişkisinin ilk gençliğindeki haliyle ve yaş aldıkça geldiği halinde fark ettiklerini karakterin kelimeleriyle okuyoruz.

Dolayısıyla, bu anlatı biçimi okuyucuya bir arkadaşın sakince hayatında son zamanlarda neler olup bittiğini anlatmasına yakın bir deneyim tadında. Bu da kişisel veya global gündemin yer yer zorlayıcı olabilen baskısından kaçıp okuduğu kitapla nefes almak isteyen okuyucular için yerinde ve güvenli bir okuma sunmakta.

“Bu mevsimin ya da ailelerimizin merhametsiz gölgesinden sakınmak mümkün değil. Ama aynı zamanda birilerinin merhametli gölgesine de muhtacım.” (sf: 112)

Altı Çizili Bazı Alıntılar Eşliğinde Sona Doğru

Kitabı bir arkadaş sohbetine benzetirken yalnızca kendi zihninden geçenleri değil, etrafında olan biteni de çabasızca gözlemleyen anlatıcının gördüklerini ifade etme şeklinin başarısından bahsetmemek olmaz. Sırf bu başarı bile kitap önerisi olarak paylaşmamız için yeterli.

Metinde günün herhangi bir anında gördüğümüz manzaralar müdahale edilmeden olduğu gibi aktarılıyor. Böylece kahraman, okuyucuya gündelik hayatın kendiliğinden olma halini en yalın şekliyle gösteriyor.

“O sessizlik, karanlık gökyüzüyle birlikle o düşünceleri seyrekleştirecek ilk ışıklar ortaya çıkana kadar oyalıyor beni; ta ki evimin önünden geçmeye başlayan hayatın yoldaşlığını yeniden işitene kadar.” (sf:107)

“Tabelada adı yazılır yerler beni acayip etkiliyor, her zaman gidilebilecek ne kadar çok yol olduğunu ve insanın kendi yolunun ne kadar rastlantısal olduğunu düşündürüyor.” (sf. 1011)

Yayınlandığı yılın en çok beklenen kitaplarında arasında olan bu kısacık kitap, kendine haslığıyla dikkat çekiyor. Eserde her okuyanın kendi hayatından bir dönemi ile karşılaşması oldukça muhtemel. Olduğu yerlerde sıkışmış kayıp hissedip uzak ama tanıdık deneyimler yaşamak isteyenlere tavsiye olunur. Kitaptan son bir alıntıyla kitap önerisi köşemizde yer verdiğimiz yazımıza son verelim:

“Her görüşme bana asla gelişmeyen bir romanın giriş bölümü gibi geliyordu.” (sf: 33)

Kaynakça

Lahiri, Jhumpa. Oldugum Yer. Domingo Yayinevi, 2022.

Kitap Önerisi: Olduğum Yer yazısı ilk önce Kazan Kültür üzerinde ortaya çıktı.

1883 senesinde yayınlandığı dönemde eser, Fransa’daki eşitsizlikleri ölüm kavramı üzerinden açıklıyor. Can Yayınlarının kısa klasikler serisinden çıkan kitap küçük hacmine rağmen serideki diğer kitaplar gibi hayatlara derin dokunuşlar yapıyor.

Önce yazarı tanıyalım sonra kitabın içine mini bir yolculuk yapalım:

Yazar Hakkında

Kitap önerisi eserin sahibi Emile Zola 1840’da Fransa’da doğar. Babası Venedik göçmeni, annesi ise Fransız olan yazar yoksulluk içinde büyür. Babasını erken yaşta kaybeden Emile Zola’nın okul çağlarından beri edebiyata ilgisi vardır.

Drama, şiir ve tiyatro ile başlayan sanat hayatında sıkı bir okur olarak bol bol kitap okuması ile bilinir. Sonrasında romancı, oyun yazarı ve gazetecilik gibi meslekleri yapar. Yeterliliğini veremediği için öğrenimi yarıda kalan Emile Zola, sonrasında memuriyete girer. Bir yandan masa başı işte çalışır, bir yandan da gazetelere sanat ve edebiyat eleştirileri yazar. (Tıpkı benim yaptığım gibi. Emile Zola’nın izinden gidiyorum.)

Natüralizm akımında eserler verir. Doğayı detayları ile yansıtmayı amaçlayan bu akımda doğal dünya temele alınır. Onu üne kavuşturan eserleri: Nana, Germinal ve Meyhane romanları olur.

Kitap Hakkında

1883 senesinde basılan kitap önerisi kısa kısa beş adet öyküden oluşuyor. Bu öykülerin sonu ölümle bitse de okuyucuya kalan bambaşka ölüm sonrası tasvirler oluyor. Bu tasvirler toplumdaki tabakalaşmanın üzerinden çiziliyor.

Her tabakanın deneyimlediği ölümün farklı yansımaları zihinlerde dev soru işaretleri bırakıyor. Bu toplumsal tabakalar şu şekilde sıralanıyor: Aristokrat, burjuva, esnaf, köylü ve işçi. Kitabı okuyunca bu sınıfların ölümün değerini ve tanımını değiştirmelerine tanık oluyoruz.

Örneğin kitap önerisi içindeki birinci hikayede bir kontun ölümünün iki yüzlü evliliğine yansımasını okuyoruz. Ölümün memnun ettiği bu hikayede para ile değişen ahlakı ve değerleri önümüze alıyoruz. Böylece aristokratların ölümün karşılama şekline dahil oluyoruz.

İkinci hikayede ise ölecek olan annelerinin bırakacağı parayı bekleyen oğullarının ölümü karşılamasına tanık oluyoruz. Burjuvazinin gene para temelli bir ölümü karşılama hadisesine dokunuyoruz. Annelerinin ölümün refahlık getireceğini düşünen evlatların para hırsı gerçekten okunmaya değer.

Üçüncü hikayede esnaf çiftin ölümü karşılamadaki çaresizliğini okuyoruz. Daha samimi bir çift ilişkisi var bu hikayede. Fakat temel konu gene ekonomik. Ölen karısının yanında olmakla ciro kaybetmek arasında kalan esnafın gelgitleri konu ediliyor.

Dördüncü hikayede ise işçi ailenin çocuklarını kaybetmesi konusu işleniyor. Ne acıdır ki çocuğun ölümü evden bir boğaz daha eksiltecek ve anne baba buna neredeyse memnun kalacaktır. Ölümün yıkıcı etkisi bu sefer yapıcı ekonomi olarak eve dönecektir.

Son hikayede ise çiftçi bir ailenin ölümü karşılama pratiğine bakılıyor. Evde ölmekte olan aile bireyine karşın tarladaki hasadı bitirmek gerekir. Çünkü ürünlerin akıbeti ailenin ekonomisini etkileyecektir.

Son Olarak

Toplumdaki her kesimden insanı etkileyen ölüm kavramını ekonomik sınıflandırma bazında inceleyen yazarın sade dili kitabı okumayı kolaylaştırıyor. Can kısa klasikler serisinin hızlı tüketime uygun ama derin konuları kapsayan bu kitabını sosyolojik ve psikolojik okuma yapmak isteyen herkese tavsiye ederiz.

Kitap Önerisi : Nasıl Ölünür? yazısı ilk önce Kazan Kültür üzerinde ortaya çıktı.