Mona Lisa Tablosu Neden Bu Kadar Ünlü?

Mona Lisa tablosu neden bu kadar ünlü? konulu yazımız seninle…

Mona Lisa’yı duymayan yoktur sanıyorum. 🙂 Bugün gittiğiniz her kafede, barda veya sokak arasında bile karşınıza çıkabilir. Belki bir magnet olarak, belki de elinde patates tuttuğu modern yorumları görmeniz mümkün. Da Vinci’nin kemikleri sızlıyor mudur bilemiyorum. İşin buralara gelmesi ne kadar iyi, ne kadar kötü tartışılır.

Her yıl Louvre Müzesi’nde onu bir ya da iki dakika görebilmek için uzun kuyrukların oluştuğu bir tablodan bahsediyorum. Kimileri için hayal kırıklığıyla biten bir çaba olsa da dünyanın en iyi tablosu olma özelliğine sahip Mona Lisa. Peki, onu bu kadar ünlü kılan ne? Neden dünyanın dört bir yanındaki insanlar bir araya gelip onu görmek için çılgın bir kalabalık oluştuyor?

Elbette bu sorunun tek bir cevabı yok. Leonardo Da Vinci’nin dehası bir yana, kullanılan teknikler bir yana, hakkında ortaya atılan gizemler ise öbür yana. Malumunuz bir de tablo çalınmıştı. Tüm bunların hepsinin birleşimi, tablonun bu kadar ünlü olmasında büyük bir etken.

Mona Lisa Tablosu Kime Ait?

Bilmeyen varsa hemen bir giriş yapalım. Tablo ünlü ressam Leonardo Da Vinci’ye ait. Rönesans döneminin yıldız ressamlarından Da Vinci 1503 yılında resmetmeye başlıyor tabloyu. Tablonun yapımının Da Vinci’nin ölümüne kadar sürdüğü gibi bir söylenti de var. Şimdilerde ise Paris’te Louvre Müzesi’nde ziyaretçileriyle buluşmaya devam ediyor.

Peki, Mona Lisa Kim?

Geçmişten bugüne kadar en merak edilen husus ise Mona Lisa’nın gerçekte kim olduğu. Sanat tarihçileri arasında çoğunlukla tablodaki kişi Floransalı ipek tüccarı Francesco del Giocondo’nun eşi Lisa Gherardini. Bu nedenle eser İtalya’da “Le Giocondo” olarak bilinirken, Fransa’da “La Joconde” olarak anılmakta.

Tabii bunların yanında Mona Lisa hakkında ortaya atılan farklı teoriler var. Kimine göre Mona Lisa Leonardo’nun annesi, kimine göre sanatçının idealize ettiği kendi portresi, kimine göre ise gizlediği sevgilisi. İnsanlar olarak bizler efsaneleri sevsek de maalesef bu teoriler hiçbir tarihsel kanıta dayanmıyor.

Gülümsemesinde Ne Var?

Mona Lisa’nın kim olduğu sorusu kadar diğer bir merak edilen husus gülümsemesinin ardındaki gizem. Görmediysen bile duymuşsundur. Mona Lisa tablosuna farklı açılardan bakıldığında ifadesi değişiyor. Leonardo bunun için özel bir teknik kullandı. Bu tekniğe sfumato adı veriliyor sanat dünyasında. Bu teknik düzleminde renkler ve sınırlar arasındaki geçiş görünmez hale getiriliyor. Bu nedenle, ifade izleyicinin bakış açısına göre her seferinde değiştiği hissi verir.

Da Vinci’nin kullandığı teknik yalnızca bununla sınırlı değil. Ünlü ressam optik, ışık ve anatomi üzerine yaptığı bilimsel araştırmaları tablosuna taşıdı. Böylelikle perspektif kullanımı noktasında ustaca bir iş çıkardı. Dönemi düşünüldüğünde Da Vinci ileri düzeyde bir gerçekçilik sundu tablosunda. Mona Lisa’nın arkasında yer alan doğaçlama manzarayla ise düşsel atmosferi korumayı başarmıştır.

1911 Hırsızlığı

Şimdi, gelelim tablonun asıl ününe kavuşma hikayesine. Tabii tablo sergilendiği zaman bu kadar bilinmiyordu. En azından herkes tarafından bilinmiyordu. Ta ki takvimler 1911 yılını gösterene kadar. Tablo Louvre müzesinden çalınmıştı. Tabloyu çalan müzenin eski çalışanı Vincenzo Peruggia isimli adamdı. 2 yıl boyunca tabloya evinde el koymuştu. Bunu yapma nedeni ise tablonun İtalya’ya ait olduğunu düşünmesiydi. Derdi tabloyu ülkesine kazandırmaktı.

Bu olayın üzerine dünya basını bir anda bu olayı konuşur olmuştu. Herkes Mona Lisa’yı konuşuyordu, tabloyu artık duymayan kalmamıştı. Louvre Müzesi ise akına uğramıştı. İnsanlar yeri boş kalan Mona Lisa tablosunun olduğu duvara bakmak için sıradaydılar. Böylelikle tablo o meşhur ününe kavuşmuştu.

Zaman içinde ise tablo bir hedef haline geldi. Louvre’ye döndükten sonra tabloya pasta atanlar mı dersiniz, asit dökmeye çalışanlar mı. Bunun üzerine müze yönetimi tabloyu kurşun geçirmez ve iklim kontrollü yüksek güvenlikli bir camın arkasında korumaya aldı.

Popüler Kültür İkonu Haline Gelen Mona Lisa Dünyanın En İyi Tablosu mu?

Yazının başında belirttiğim gibi bugün her an her yerde Mona Lisa parodilerine rastlamak mümkün. Mona Lisa tablosu yalnızca bir sanat eseri değil, popüler kültürün de bir sembolü. Marcel Duchamp’ın tabloya bıyık çizerek ürettiği L.H.O.O.Q. adlı çalışması, ise bu parodilerden en popüleri. Reklamlarda, moda tasarımlarında, dijital projelerde sıkça karşımıza çıkan yeni Mona Lisa yorumlarıyla kültürel bir simgeye dönüştü.

Peki, Mona Lisa gerçekten dünyanın en iyi tablosu mu? Böyle bir soruya zaten cevap vermek bize kalmasa da 🙂 bu sorunun tek bir yanıtının olmayacağını çok iyi biliyorum. Fakat şunu rahatlıkla söyleyebilirim ki Mona Lisa bugün bir sanat eseri olmaktan ziyade efsanelerle ve yaşanmışlıklarla beslenen bir anlatı haline gelmiş durumda. Onu da bu kadar değerli ve vazgeçilmez kılan bu olsa gerek.