Hal böyle olunca biz de bu yazımızda, eseri tam tamına 236,4 milyon dolara satılan sanatçıyı yakından tanıyalım istedik.

1862 doğumlu Avusturyalı sanatçımız 19. Yüzyıl sanat dünyasının adından bolca söz ettiren temsilcilerinden.

Sanatçımızın etkilendiği akımlar sembolizm ve art nouveau olarak öne çıkıyor. Bu yönüyle Klimt’in eserlerinde sık sık ince dekoratif öğelere rastlıyoruz. Fakat sanatçımız yalnızca tablolarıyla değil, kamusal duvar resimleri ve eskizleriyle de döneminde bilinen bir isim.

Aynı zamanda kendini soyutlayan karakteriyle tanımlayan sanatçı, Var Olmayan Bir Otoportre Üzerine Yorum adlı yazısında öz değerlendirmesini ortaya koyuyor:

Hiç otoportre yapmadım. Bir resmin konusu olarak kendimle, diğer insanlarla ilgilendiğimden daha az ilgileniyorum, her şeyden önce kadınlar…Benim özel bir yanım yok. Ben günden güne sabahtan akşama resim yapan bir ressamım… Hakkımda bir şeyler öğrenmek isteyen resimlerime dikkatlice baksın.

Kendi sözlerinden de anlaşıldığı gibi Klimt’in sanat icrasında öncelikli teması hep kadındır. Söylentilere göre, özellikle aşık olduğu bir kadına sürekli eserlerinde yer vermiştir.  

Kadınla ilgili eserlerini de erotik öğelerle destekler. Hatta bazı resimleri fazla pornografik bulunarak eleştirilmiştir. Eserlerinde belirttiğim unsurlar, aynı zamanda mitolojik öğelerle harmanlanır.

Erken Dönem

Viyana yakınlarında dünyaya gelen Klimt toplamda 7 çocuktan biri olarak dünyaya geliyor. Babası altın oymacısı Ernst Klimt, annesi müziğe tutkusuyla bilinen Anna Klimt.

Sanatçı şimdiki adıyla, Viyana Uygulamalı Sanatlar Üniversitesi mezunu. Babası gibi oymacılıkla ilgilenen kardeşiyle ve bir arkadaşıyla beraber “sanatçılar şirketi” adlı bir ekip oluştururlar. İlk siparişlerini böylelikle alır.

Aynı dönemde kamu binalarında tavan ve duvar süslemelerine başlar. Burada gösterdiği başarıyı Altın Liyakat Nişanı ile taçlandırır.  Arından Viyana Üniversitesi fahri üyesi olur.

Kardeşi ve babasını 1892’de kaybeden Klimt ailesine bakmak durumunda kalır. Bu dönem eserlerinde bireysel üslubu ön plana çıkmaya başlar. Moda tasarımcısı Louise Flöge portresi ve beş yıl sonra meşhur Öpücük portresiyle üslubu daha da belirginleşir.

1897 Sonrası…

1897’de Viyana Ayrılıkçılığı’nı kurarak dönemin sanat kurumlarına karşı bağımsız bir tavır alır Klimt.

Genç sanatçılar ile bir araya gelerek Wiener Sezession adlı bir grup kurarlar. Yunan adalet, sanat ve bilgelik tanrıçası ve Klimtin 1898’de resmedeceği Pallas Athena ise grubun simgesiydi.

Bu grup ile Ver Sacrum (Kutsal Bahar) adlı yayın yaparlar. Grubun kurucu üyesi olan Klimt ve arkadaşları hem sergiler açmak hem de iyi eserleri burada sergilemek isterler. Devletin desteğini de alırlar. Yunan adalet, sanat ve bilgelik tanrıçası ve Klimtin 1898’de resmedeceği Pallas Athena ise grubun simgesiydi.

Sanatçı, 1899 yılında Nuda Veritas ile kimliğini daha radikal bir şekilde ortaya koyar. 1894’te üniversiteden aldığı son kamu işi üzerine aldığı eleştirilerden sonra adeta bu eseriyle statükoya meydan okur.

Eserin üstünde yer verdiği Schiller’in alıntısıyla başkaldırısını şöyle açığa vuruyor:

Yaptıkların ve sanatınla herkesi memnun edemiyorsan lütfen sadece birkaçını memnun et. Çoğunluğu memnun etmek kötüdür.

1900’lardan sonra gerçekten sevdiği diğer bir tür olan manzara resimlerine ilgisini yöneltir.

Altın, 1900 sonrası eserlerinde ise altın detayı ön plana çıkmağa başlar. Sık sık seyahatlere çıkan Klimt’in Bizans tasvirlerinden etkilenerek altın tekniğini kullandığı söylenmekte. Tabii burada babasının altın oymacılığı yaptığını unutmamak gerekir.

Gustav Klimt’e Veda

Klimt, daha çok varoluş temasını gördüğümüz “Ölüm ve Yaşam” adlı tablosuyla Roma’daki (1911) dünya sergilerinde birincilik ödülü alır. 1915’te annesi Anna’yı kaybeder. Üç yıl sonra ise Viyana’da o yılın dünya çapında grip salgını vardır. Salgına yakalanan Klimt  inme ve zatürre geçirerek 1918’de yaşama veda eder. Viyana’daki Hietzing’deki Hietzinger Mezarlığı’na gömülür.

Klimt ve Eserlerine Kısa Bakış

Portrait of Elisabeth Lederer (Elisabeth Lederer Portresi); 1914-1916

İlk olarak Klimt’in aniden gündeme düşmesine neden olan Elisabeth Lederer’in Portresi’ne bakalım. Tablo, Viyanalı aile August ve Serena Lederer’in kızlarını resmetme talepleri üzerine hayata geçiyor. Tabloda resmedilen kadın genç Elisabeth Lederer. Ailenin evi 1938’de Naziler tarafından yağmalandı. Buna rağmen tablo kurtarılmayı başardı.

Belki de tabloyu bu kadar değerli kılan, yağmalama macerası olabilir. Şöyle ki: Nazi Almanyası’nın ardından 1948’de Elisabeth’in kardeşi Erich Lederer’e iade ediliyor. Ölümünden iki yıl önce ise bir koleksiyonere satılıyor. Tarihler 1985’i gösterdiğinde ise tablo Leonard Lauder tarafından alınıyor. Vefatının ardından 2025 yılına kadar tablo, 55 eserden oluşan Lauder Koleksiyonu’na eklendi.

236,4 milyon ABD dolarına satılmasıyla 2015’te 179,4 milyon dolara satılan Picasso’nun Les Femmes d’Alger (“Version O”) eserini geride bıraktı ve dünyanın en pahalı modern sanat eseri unvanının sahibi oldu.

Danae; 1907

Eser aslında Danae isimli Yunan mitolojinin figürlerinden biri olarak karşımıza çıkar. Danae Argos kralı Acrisius’un kızıdır. Kehanete göre, Acrisius kızının oğlu tarafından öldüreleceiği haberini alınca kızını bir zindana kapatır. Fakat bir şekilde Danae ile bir araya gelen Danae Zeus’tan hamile kalır. Kehanet gerçekleşir, Acrisius ölür.

Biz de Klimt’in yorumuyla tabloda hamile kalan Danae’nin erotik diyebileceğimiz tasvirine rastlarız. Tabii altın detaylar ve figürler eşliğinde.

Tree of Life (Hayat Ağacı); 1905-1909

Hayat Ağacı; Belçikalı finansçı Adolphe Stoclet’in talebi üzerine hazırlanıyor. Stoclet Palais Stoclet adıyla bilinen yemek odası için bir duvar panosu hazırlatıyor Klimt’e. Hayat Ağacı da bu panonun bir parçası. Yine motiflerin ve kadının ön planda yer aldığı bir eser Hayat Ağacı.

The Kiss (Öpücük); 1908

Öpücük, sanatçımızın en bilinen ve sevilen eserlerinden. Günümüzde de bir bardağın, bir tablonun ve yahut herhangi bir objenin üstünde rastlamak çok mümkün esere. Bu eserde Klimt’in sıkça işlediği kadına rastlıyoruz. Aynı zamanda bu kadına eşlik eden bir erkek vardır tabloda. Erotik ve dekoratif öğelerle beslenen Öpücük, kadın hayranlığını yansıtan eserler arasında yer alıyor.

Ölüm ve Yaşam;

Klimt’in altın merakının bir ürünü. Varoluşsal bir temaya sahip olan bu eserin hikayesi ilginç. Şöyle ki: Klimt 1911’de Roma’da düzenlenen sergiden birincilik alan eserin mevcut versiyonundan memnun değildi. Bu nedenle 1915 yılında esere bazı rötuşlar yaptı. Kaynaklarda, tabloda gördüğümüz koyu arka planın bir zamanlar altın renginde olduğu söylenmekte.

Kaynaklar

https://en.wikipedia.org/wiki/Portrait_of_Elisabeth_Lederer

https://news.artnet.com/art-world/gustav-klimt-best-works-ranked-2592960

Gustav Klimt: Modern Sanat Rekortmeni yazısı ilk önce Kazan Kültür üzerinde ortaya çıktı.

Uzun bir aradan sonra “Kadın” kategorimize yakışır bir isimle sizlerleyiz: Mîna Urgan. İster yazar deyin ister filolog isterseniz de çevirmen… Çok yönlülüğü ile karşımıza çıkan, kendine hayran bırakan tecrübeleriyle Urgan’ı kaleme almak mutluluk verici.

Kendisiyle tanışmam Urgan gibi güçlü, bilgili ve bir o kadar sol görüşlü, 68 kuşağının temsilcilerinden bir isimle oldu. Urgan’ı hayatıma kattığı için o’na teşekkür ediyorum.

Şimdi gelelim kendisine “dinozor” lakabını takan bu tatlı mı tatlı kadını tanımaya…

Dinozoru bir direniş sembolü olarak kullanır Urgan. Cesaretin ve başkaldırının simgesidir onun nezdinde. Bu nedenle de gurur duyar kendine yaptığı yakıştırmadan. Aşağıdaki sözleriyle de sanki onu tanımak isteyenlere bu yakıştırmanın arka planını sunar:

Ben tarafsız değilim. Açık seçik taraf tutuyorum. Yobazlığa karşıyım, ırkçılığa karşıyım, gericiliğe karşıyım. İnsanların sömürülmesine ve savaşa karşıyım. Eşitlikten, sevgiden, kardeşlikten ve aydınlıktan yanayım.

Erken Çocuklukta Mîna’nın Yaşamı

1 Mayıs 1916’da dünyaya gelir Mîna Urgan. Fakat şöyle ki, doğum gününün özellikle 1 Mayıs olarak geçmesini ister kayıtlara.

Annem Şefika, doğru mu yoksa yanlış mı olduğunu bilmediğim bir hesaplar yaptı ve günümüzün takvimine göre 14 Mayıs’ta doğduğuma karar verdi. Ne var ki, nüfus cüzdanım yenilenirken bana yardım eden solcu bir genç arkadaş, bunun hoşuma gideceğini tahmin ettiğinden, doğum günümü 1 Mayıs olarak kaydettirdi.

Kökleri İstanbul’a dayanan ve varlıklı bir aileden gelen Urgan’ın babası Fecr-i Ati ekolü şairlerden Tahsin Nahit Bey. Annesi ise sanatla ve edebiyatla hep yakından ilgili olan Şefika Hanım. Hiç okula gitmemiş olan Şefika Hanım evinde aldığı özel eğitimlerle günümüzün eğitimli insanlarından hayli ileri seviyede. Anadili gibi Fransızca konuşuyor. Ayrıca Arapçayı çok iyi biliyor. Durmadan okuyor ve konser ile tiyatrolara gitmekten çok keyif alıyor.

Şefika Hanım ile yaşamayı “ne zaman patlayacağı belli olmayan bir kraterde yaşamaya benziyordu” diye anlatır hatırlarında. 2 yaşındayken kaybettiği babasından ise şöyle bahseder:

O aklıma geldikçe, “delikanlı” babam derim kendi kendime ve şimdi o yaşta bir torunum olabileceğini düşünürüm.

Mîna Urgan Olma Yolunda…

Aradan geçen zamanla Şefika Hanım yaşamını Falih Rıfkı Atay ile birleştiriyor. Mîna Urgan anılarında öz baba eksikliği görmediğini Atay’ın bu konuda çok iyi olduğunu söyler.  “Babam” diye bahsettiği Atay ile Şefika Hanım arasında sorun çıkmaması için hep çabalarmış. Hatta o İstanbul’a yatılı okula gidince annesi ile babasının arası açılmış.

Robert Koleji mezunu olan Urgan, annesinin yönlendirmesiyle üniversiteyi İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Filoloji Bölümü’nde tamamlar. Doktorasını aynı üniversitede İngiliz filolojisi üzerine gerçekleştirir.

1960’dan 1977 yılına kadar öğretim üyeliği yapan Urgan, birçok klasiğe çevrileriyle hayat verir. Balzac’tan Shakespeare’e, “sevgilim” diye hitap ettiği Thomas More’dan Herman Melville’e kadar isimlerin çevrilerini yapar. “Her ne kadar biraz ekstra para kazanmak için çeviri yaptıysam da, hiçbir değersiz kitap çevirmedim.” der.

Tüm bunlar yetmezmiş gibi “feminizm” denilince akla gelen ilk isimlerden Virginia Woolf’u da bize kazandırıyor.

Feminizme Bakış

Hal böyle olunca kendisinin feminist olup olmadığı sorulduğunda verdiği cevap ile her ne kadar tartışmalara yol açar aslında. Fakat Urgan’ın yaşadığı dönem göz önüne alındığında makul bir cevapla yanıtlıyor bu soruyu:

Benim fikrim çok başka. Ben kadın-erkek ayrımına inanmıyorum; bence insan var. Ve bu insan erkek ve kadın niteliklerinin bir uyuşması. Salt erkek ya da kadın bir yaratık düşünün. İki durumda da korkunç bir yaratık çıkıyor ortaya. O yüzden feministlerin davasını anlamıyorum. Son derece matriarkal bir ailede büyüdüm; ailede her kararı kadınlar verirdi. Gençliğim de Cumhuriyet’in ilk yıllarında geçti. Dolayısıyla yetiştiğim ortamda ezilmiş kadın görmedim. Feministleri anlamam bu yüzden. Ama elbette görüyorum, kadınlar eziliyor. Nerede eziliyor? Küçük memur kadınlar, kasabalı kadınlar eziliyor, evet. Ama mesela köylerde kadın çalıştığı için o kadar ezildiğine inanmıyorum ben. Çünkü üretimi elinde tutan kadın ezilmez bence. Bütün mesele kadının ekonomik olarak yaşama ağırlığını koyması. Ancak, kolejde veya iyi bir okulda okumuş kadının ezilmesini aklım almıyor. Böyle bir durumda ezilmek için kadının kabahati olması gerekir. En azından günümüzde böyle bu. Eskiden koşullar böyle değildi. Feminist arkadaşlarım diyorlar ki ‘Kadın koşullandırılıyor’. Buna inanmıyorum. Örneğin benim koşullanmam bunun tam tersi oldu. Şimdi, şehirde yaşayan hali vakti yerinde bir kızın koşullanmasını anlamıyorum. Bana öyle geliyor ki, kadınlarda bir katlanma, kolayına gitme var.

Yine kadın-erkek eşitsizliğine ilişkin kayda değer bir diğer görüşü ise şöyle:

Feministlerin sosyalizmden yana çıkmaları gerekir; çünkü ancak sosyalizm onların sorunlarına bir çözüm getirebilir. Kabahat erkeklerde değil, törelerin ve düzenin bozukluğunda. Erkekler eziliyor ve kendileri ezildikçe, kadınları ezmeye kalkıyorlar.

Bir başka yerde:

Ezilen kadın da erkekten hıncını almak istiyor. İşverenlerin sömürdüğü erkek, evine gelince, karısını sömürüyor. Kadın da onu sömürmek istiyor. Böylece kadın-erkek ilişkisi, bir sevgi bağı olmaktan çıkıyor, içine hem kinlerin hem de çıkarların karıştığı bir kepazeliğe dönüşüyor, ayrılmalarla sonuçlanıyor.

Her ne kadar başta da belirttiğim gibi bu görüşler tartışmaya açık olsa da insan doğasına bütüncül bakış açısı ve sistem odaklı eleştirisinden dolayı Urgan’ın görüşlerini değerli buluyorum.

Siyasete Dair

Dönemin ruhuna uygun olarak Urgan’ın siyaset hayatına atılması 60’lı yıllarda gerçekleşiyor. Kendisi TİP’in (Türkiye İşçi Partisi) de kurucularından. 12 yaşına kadar maddi olanaklar bakımından tam bir burjuva gibi yaşadığından utandığını belirtir Urgan. Siyasete dair ses getiren görüşleri ve özellikle Urgan’ın tanınmasında büyük bir payı olan Bir Dinazor’un Anıları’yla dile gelir. Kitap yayınlandığında tam tamına 83’ündedir Mîna.

Hayatı boyunca gururla komünist olduğunu belirten Mîna Urgan’ın iktidara yönelik paylaştığı anısını ise çok kıymetli buluyorum:

Tam ve mutlak bir iktidarı ise ancak beş dakika yaşadım ömrüm boyunca: Bodrum’da Kasım sonuydu. Şakır şakır yağmur yağıyordu. Ben, sırtımda sarı muşambadan yapılmış, kukuletalı çöpçü yağmurluğum, elimde bir naylon torba, torbanın içinde bir simitle bir Cumhuriyet gazetesi sabahleyin bakkaldan evime dönüyordum. Derken, o daracık tek yönlü Cumhuriyet caddesinde, iki kocaman Mercedes burun buruna geldi. Mercedeslerin direksiyonunda, deve tüyü paltolu, kel kafalı, bıyıklı ve ablak yüzlü, paraları paçalarından akan, birbirine çok benzeyen iki kodaman. O daracık yolda benden başka kimsecikler olmadığı için, trafik polisi rolünü üstlenmek zorunda kaldım. Bir de baktım ki, o güzel huyum dakikasında değişiverdi. Terbiye diye bir şey kalmadı bende. Ece Ayhan’ın dediği gibi, masanın öteki tarafına geçmiştim, yani iktidar bendeydi. Çocuklarıma bağırıp küfretmeyen; torunum küçükken ve akim alamayacağı kadar canavarken ona bile bağırmayan ben, o para babalarına bangır bangır bağırıyordum: “Bu sokak tek yönlü. Bundan haberiniz yok mu, aptallar.” “Sağ yap dedim sana, budala!” “Geriye gitsene be! Şimdi sen, sol yap! Geri bas dedim sana, geri zekalı!” Ben böyle bağırıp küfrettikçe, adamların afrası tafrası kalmamıştı. Ürkek çocuk yüzleriyle bakıyorlardı bana. Beş dakikalık iktidarın bile beni ne hale getirdiğini görünce, kendimden korktum. Trafik sıkışıklığı halledildikten sonra, adamcağızlar bana bir de teşekkür edince, büsbütün rezil olduğumu hissettim. Ve inanmadığım Tanrıya şükrettim bana para bağışlamadığı gibi, iktidar da bağışlamadığı için.

Neden Urgan?

Bir diğer kıymetli anısı ise soy ismini alma hikayesi üzerine. Bilindiği üzere Urgan “keten, kenevir, pamuk, jüt gibi türlü dokuma maddelerinin herhangi birinden yapılan ince halat.” anlamına geliyor.

Bu soy ismini almasına vesile olan ise sonradan muhafazakâr eğilimi nedeniyle araları açılan Necip Fazıl Kısakürek. İki dost bir aradayken Mîna “u” harfi ile başlayan bir soy ismi kullanmak istediğini söyler. Bunun üzerine Kısakürek “Urgan” önerisinde bulunur. Mîna nedenini sorduğunda şu yanıtı alır:

Komünist olduğun için sonunda nasıl olsa seni bir urganın uca sallandıracaklar.

Son…

Anlat anlat bitiremeyeceğimiz türden Mîna’nın yaşamı. Herkesin kendisi için pay alabileceği bir sürü anekdotlarla dolu.

Sonuçta, Atatürk’le tanışıp dans etmiş, Abin Dinolarla, Halide Ediplerle, Neyzen Tevfiklerle; edebiyat dünyasında sanat camiasına kadar aklınıza gelebilecek tüm isimlerle dolu bir hayattan söz ediyoruz.

Onu daha yakından tanımak isteyenler tabii ki de mutlaka ve mutlaka Bir Dinazor’un Anıları ile temas etmeli.

Yazıya son verirken yine kendisinin ağzından çok hoşuma giden bir cümleyle kapanış yapmak isterim:

Zaten insanlar gülümseyerek mutsuzluklarını hem gizlemesini hem de biraz yenmesini öğrenirler. Gülümsemeyi, gülmeyi/ gülmece yeteneğini, “humour” denilen şeyi, yani başkalarının halinden çok kendi haline gülebilmeyi işte bu yüzden önemserim. Bu gülmece yeteneğinden yoksun olanlar, kendilerini hafiften alaya alamayanlar, tam insan değildirler benim gözümde.

İyi ki vardın…

Kaynaklar

https://www.panzehirdergi.com/mina-urgan-buyuyunce-ben-de-dinozor-olmak-istiyorum-birsen-karaloglu/

https://www.uzelomur.com/post/di-nozor-hanim-mîna-urgan

https://www.cafrande.org/mina-urgan-bizi-yaralayan-olaylari-unutmus-gibi-yapmak-zorundayiz-yasamaya-icin/

https://www.cafrande.org/mina-urgan-ben-insanlari-sadece-sevmekle-yetinmem-onlara-merakla-bakarim/#google_vignette

Mîna Urgan: İhtiyar ve Sevimli Bir Dinozor yazısı ilk önce Kazan Kültür üzerinde ortaya çıktı.

Bazen insan ne izleyeceği konusunda karasız kalabiliyor. Hazır havalar da evde vakit geçirmenin dışarda vakit geçirmekten daha cazip hale geldiği kıvama gelmişken, seni “ne izlesem” derdinden kurtarmak için bir liste hazırladık. İster hafta sonu ister iş çıkışı akşam izleyebileceğiniz listemizle film keyfinin tadını çıkarabilirsin.

Bu listede yer verdiğimiz filmler, farklı temaları, karakter derinlikleri ve güçlü olay örgüleriyle seni ekrana kilitleyecek.

Here (2024)

Mutlaka günün birinde şu soru kafandan geçmiştir:

Yaşadığım evde daha öncesinde nasıl insanlar yaşıyordu?

Sıfır bir binada yaşıyorsan da “daha önce burası neydi?” sorusu kafandan geçmiş olabilir.

İşte, Zemeckis’in yönetmenliğini üstlendiği Here tam da bu sorular üzerinden yola çıkarak, izleyenlerin olay-zaman ilişkisini sorgulayan bir drama olarak karşımıza çıkıyor.

Yapım, kısa hikâyeleri farklı zaman dilimlerinde ele alarak işleyen bir kurguya sahip. Bu kısa hikâyeler, farklı döneme ait zaman dilimi geçişleriyle birbirine bağlanıyor.

Bu geçişin izleyiciye aktarılması ise bir ev üzerinden oluyor. Aynı evde ve evin bulunduğu yerde İlk Çağ’dan bu yana bir şeyler olup bitiyor. Doğumlar-ölümler, hüzünler-sevinçler…

Bu geçişler, filmin merkezinde konumlandırabileceğimiz Tom Hanks’in canlandırdığı karakter ve ona eşi olarak eşlik eden Robin Wright’ın karakteri üzerinden şekilleniyor.

Karakterler üzerinden duygusal bağları, insan ilişkilerini, yaşamda kaybedilenleri-kazanılanları sorguluyor film.

The Greatest Hits (2024)

Film önerileri listemizde bu kez zamanda yolculuk yapmaya hazır olun!

Brett Haley’nin son filmi The Greatest Hits, zamanda yolculuk yapma yeteneğine sahip Lucy isimli kadının hikâyesini konu alıyor.

Sevgilisi David’i bir araba kazasında kaybeden Lucy, üstün yeteneği ile müzik aracılığıyla geçmişe yolculuk yapabildiğini fark eder. Fakat bir süre sonra bunu durumun ona iyi gelmediğini fark eder. Çünkü zamanda yaptığı yolculuk nedeniyle Lucy gerçek yaşamdan koptuğunu fark eder.

Sonunda zorlu bir tercihin içinde kendini bulur. Ya gerçeklere dönecek ya da anılar arasında kaybolacaktır.

The Greatest Hits, fantastik dokunuşları sevenler için ideal bir tercih!

Love (2015)

Gaspar Noé’nin tartışmalı eseri Love, ilişkilerin karmaşıklığını derinlemesine ele alıyor.

Film, Karl Glusman ve Aomi Muyock’un canlandırdığı genç bir çiftin tutkulu ve kaotik ilişkisini merkezinde şekilleniyor.

Bunu yaparken de cinsellik ve aşk arasındaki sınırları zorlayan görsel bir deneyim sunuyor. Bu deneyim eleştirmenler tarafından farklı şekillerde yorumlandı süreç içinde.

Özellikle pandemi sürecinde filmi izleyenler ise film sonrası deneyimleriyle yapımın popülaritesine katkı sağladı.

Noé’nin karakterleri, duygusal bağlarını hem fiziksel hem psikolojik olarak test ederken izleyiciye yoğun bir deneyim yaşatıyor.

Little Fish (2020)

Herkesin alzheimera yakalandığı bir dünya düşünün!

Olivia Cooke (Emma) ve Jack O’Connell’ın (Jude) başrollerni paylaştığı film, yakın gelecekte geçiyor.

Bu zamanda dünya NIA adı verilen bir salgın ile karşı karşıya. Bu salgın ile insanlar hafızlarını kaybediyor. Bu süreç alzheimera kıyasla çok hızlı gelişiyor

Çiftimiz, bu hastalıktan kaçınabilmek için oldukça duygusal mücadeleler veriyor. Hatıralarını ve birbirilerine olan sevgiyi unutmamak için birçok yol deniyorlar.

Fakat bir süre sonra Jude hastalığa yakalanıyor. Yavaş yavaş hafızasını kaybetmeye başlayınca Emma durumu kurtarmak için elinden geleni yapıyor. Fakat hastalık hızla ilerlediği için, bir süre sonra çok da güvenilir olmayan bir tedavi yöntemine başvuruyor çiftimiz.

İzleyenleri film boyunca geçmiş ve şimdi arasında kaybolduğu sahneler bekliyor. Bu geçişler arasında içinizi ısıtan anıların yanı sıra, boşluklarla da sizi sarsacak türden.

Sidewalls (2011)

Yüksek ve çarpık binalar, kaotik trafik, dijitalleşen dünya ile daha az iletişim, daha çok yalnızlık…

Film önerileri listemizde yer verdiğimiz Sidewalls, bunların hepsinin toplamı!

Hikâye aynı apartmanda yaşayan fakat bundan haberdar olmayan Martin ve Mariana etrafında şekilleniyor.

Agorafobik karakterimiz Martin bir web tasarımcısı ve günlerini sıklıkla evde geçiriyor. Normalde mimar olan fakat başka bir meslek yapmak durumunda kalan Mariana da yalnızlıkla baş etmeye çalışan karakterimiz.

İkili aynı civarda sık sık karşılaşsalar da birbirlerine hiç dikkat etmez. Modern şehirde yalnızlık temasını farklı bir bakış açısıyla işleyen Sidewalls izlenmeye değer filmlerden.

His Three Daughters (2023)

His Three Daughters, yakında ölmek üzere olan babaları için yıllar sonra bir araya gelen 3 kız kardeşin dokunaklı hikâyesi.

Birbirinden oldukça farklı karakterlere sahip 3 kız kardeşi tanıyalım önce. 

Rachel (Natasha Lyonne) iki kız kardeşin en küçükleri. Babasıyla yaşayan Rachel aykırı bir karaktere sahip. Sorumlulukları ve eğlenceye düşkünlüğü arasında mekik dokuyor.

Christina (Elizabeth Olsen) ise herkeste uzakta olan, ortanca kız kardeş. Evli ve huzurlu gibi görünse de filmin ilerleyen seyrinde göreceğimiz üzere duygularını içinde yaşayan bir karakter.

Katie (Carrie Coon) ise kız kardeşin en büyüğü. Kardeşlerine kıyasla despot olarak yorumlayabileceğimiz bir karakter ile karşımıza çıkıyor.

Babalarının sağlık durumu nedeniyle bir araya gelen kardeşlerin aralarındaki hesaplaşmaları izliyoruz film boyunca. 1 haftaya yakın kaldıkları evde zaman zaman gerilimlere, zaman zaman ise mutluluk kesitlerine tanık oluyoruz.

Çok içimizden olan bu sahneler, izleyicilerin karakterle bağ kurması ve olayları içselleştirmesi bakımından oldukça etkileyici.

Aile dinamiklerine dair derinlemesine bir bakış sunan His Three Daughters izlemeye değer filmlerden.

Vicky Cristina Barcelona (2008)

Film önerileri listemizde bu kez Barcelona ayağınıza geliyor!

Woody Allen’ın izleyenleri adeta renkli aşk üçgeni içerisine çektiği filmde görsel bir doyuma ulaşıyoruz öncelikle.

Gelelim filmin konusuna: Vicky ve Cristina isimli Amerikalı kadınlar, birlikte Barcelona’ya gitmeye karar verirler. Vicky’nin tertipli ve kuralcı yapısına karşın, Cristina daha “özgür” olarak tanımlayabileceğim bir ruha sahip.

İki kadın, geçirdikleri yaz boyunca hayatlarını değiştirecek bir sanatçıyla tanışırlar. Bu karakter Javier Bardem’in canlandırdığı Juan Antonio.

Juan gerek dış görünümündeki cazibe gerekse de sanatçı ruhunun beraberinde getirdiği merak uyandırıcı karakteriyle kadınların dikkatini çeker.

Daha ilk karşılaştıkları kadınlara cesur bir teklifte bulunur Antonio. Ret yemesinin ardından tekrar bir tesadüfle kadınların hayatına bir şekilde girmeyi başarır.

Juan’ın hayatlarına girmesi iki kadın için farklı sonuçlar doğurmanın yanı sıra, kadınların kendileriyle ilgili farkındalıklara yol açar.

Özetle; aşk, tutku, benliği keşif gibi temalar üzerinden ilerleyen film hem görsel açıdan hem de olay örgüsü bakımından izleyeni düşündürecek türden.

Film Önerileri – 2025 yazısı ilk önce Kazan Kültür üzerinde ortaya çıktı.

Yazar Hakkında: William George Jordan Kimdir?

William George Jordan 1864 senesinde doğmuş, 1928 senesinde vefat etmiştir. Aynı zamanda düşür olan yazar, dönemin etik savunucularındandır. Bireysel gelişim, irade terbiyesi, karakter eğitimi ve içsel huzur gibi konular yoğunlaşmıştır. Bunun yanında ahlak idealizmi , bireysel sorumluluk, toplum sağlığı gibi konuları Viktoryen çağda ele almasıyla özgün bir düşünme dilinin de yaratıcısı olmuştur. Yazılarında okuru kendini döndürmeyi amaçlamış ve ve bireysel değerlere seslenmiştir. Yazara göre ruhsal olgunluğa ulaşan birey, topluma duyarlı ve faydalı olacaktır. Bu yüzden gelişim, bireyden başlamalıdır. Bu da bireyin kendini bulmasıyla mümkündür.

Kitap Önerisi “Sakinliğin Görkemi” Ne Anlatıyor?

Kitap on altı bölümden oluşuyor ve her bölüm başlığı ile vereceği mesajın haberciliğini yapıyor:

Bu paragrafla başlayan kitap, insanın aldığı yolun farkında olmasını ve potansiyelini keşfetmesi gerekliliğini ifade etmeye çalışan bir akış sunar. Nitekim başlıklarda ortaya çıkan her temaya dikkatlice yaklaşır ve olağanın dışında bir bakış açısı ile okura ulaşmaya çalışır. Aslında dönemi itibariye oldukça derin ve ileri bir fikirdir bu. Mesela üçüncü bölümde, görevi ahlaki raylar üzerinde yol almak olarak ifade eder. Sonrasında beşinci bölümde, endişenin en popüler intihar biçimi olduğunu söyler. Yazara göre endişe, zihinsel zehirken, çalışmak ise zihinsel besindir. Basitlik, israfı ortadan kaldırır derken yoğunlaşmayı arttığından bahseder. Hayatı ideallere göre ayarlamak ise basitliğe giden kraliyet yoludur, der.

Son

Sakinliğin Görkemi, içindeki basit konulara rağmen insanın hayat yolunda dikkatini vereceği hemen hemen on tane konuda yakalanabilir. Nitekim basitlik, gerçeği görmek ve onu yaşamaksa bir görevi görmek ise onu yapmaya başlamaktır. Basit alışkanlıklar, küçük adımlarla insanın hayatını derleyip toplaması olasıdır. Bunun için insan pişmanlıklar yaşamalı, planlar yapmalı, zorluklara göğüs germeli ve acılarını ortaya dökmeden yaşayıp gitmelidir.

Bunların yanınd,a sakinlik insan hayatındaki rotayı görünür kılar ve dümeni sabit tutar. Sakinlik özdenetimdir ve bireyselleşme özdenetimle yol almak anlamına gelir. Mesela doğa hiç acele etmez. İnsana lazım olan da sakinliği ve huzurunu korumaya gayret etmesidir. Gayret ise insanın yolda olması demektir ve güveni geliştiren bu çabadır. Gayret bazen insanı istenilen yere ulaştırmaz. Bu durumda başarısızlık iyi bir eğitmendir.

Yazarın bu gayretlerin ilerlediği yolda mutluluğa sahip olmanın değil onun tadını çıkarmanın önemi üzerinde duruyor. Sürekli mutluluğun imkansızlığına değiniyor. Sonuçta hayatta elde edilenlerin kazanım; ulaşılanların ise gelişim olduğunu ifade ediyor. Son olarak mutluluğa giden yolun dört ana unsuru olduğunu ifade ediyor: adanmışlık, odaklanma, fetih ve vicdan. Fetih gibi ruhsal bir yükselmenin vicdan gibi bir pusula ile mutluluk yolunu gösteren yazar bize 19. yy’dan derin ve sade bir yol gösteriyor.

Yani sadelik içinde yaratılan dünyaların bu dört ana unsur ile hedeflenen mutluluğu getireceği hayatlara kavuşmamız dileğiyle.

Kitap Önerisi: Sakinliğin Görkemi yazısı ilk önce Kazan Kültür üzerinde ortaya çıktı.

Kitap önerisi yaparken itinalı davranmaya özen gösteririm. Uzun süredir ara verdiğimiz bu kategorimiz için hayli zaman geçmiş. Bu süreçte birçok kitap okumama rağmen Değişim beni harekete geçirdi. Bunun nedeni belki de günümüzde ayyuka ulaşmış durumda olan kadın cinayetlerini gerçekçi ve bir o kadar da fantastik biçimde ele almasıydı. Aynı zamanda kadın meselelerine cesur ve açık bir şekilde değinmiş olması…

Lafı çok uzatmadan önce, kitap önerisi olarak ele aldığım Değişim’in yazarına, sonrasında ise kitabın konusuna kısaca göz atalım. Son karar sizlerin olsun 🙂

Yazar Hakkında: Kirsten Miller Kimdir?

Yaşamını yazmaya adayan ve Kuzey Carolina’da doğan Kirsten Miller 1973 yılında dünyaya gelmiştir. Bernard koleji mezunu olan Miller, eğitim hayatının ardından bir süre reklamcılık sektöründe çalışmış. Sonrasında yazın hayatına adım atmıştır.

Hayal gibi görünen yazarlık serüvenine, genç yetişkin edebiyatında ele aldığı eserlerle başlamıştır. Kiki Strike, The Eternal Ones, Jason Segel ile Nightmares! ve Last Reality serileri bu dönemin eserleridir.

Daha sonrasında kalemini yetişkin edebiyatı için oynatan yazarımız, asıl çıkışını bu dönem verdiği eserleriyle yakalamıştır. Kitap önerisi olarak ele aldığım Değişim de bu eserler arasında yer alıyor.

Kitap Önerisi “Değişim” Ne Anlatıyor?

Orijinal adıyla The Change 2022’de yayımlandı. Değişim, feminist bir distopya olarak dünya çapında ses getirdi. Kitap önerisi olarak ele aldığım bu kitap, 24 dile çevrilerek büyük bir ilgi gördü.

Miller, bu kitapta kadınların görünmeyen gücünü, dayanışmayı ve adalet arayışını merkezine alıyor. Kitapta birçok karakter yer almasına rağmen, ana merkezde 3 kadın konumlanıyor: Harriett, Jo ve Nessa.

Nessa emekli bir hemşire. Jo uzun yıllar otel yöneticiliği yapmış ve sonrasında spor salonu sahibi olmuş. Diğer karakterimiz Harriett ise uzun yıllar çalıştığı reklamcılık sektörünün ardından kendisini tamamen doğaya adamış bir kadın. Bu üç kadını bir araya getiren olay ise yaşadıkları bölge Mattauk’ta gerçekleşen bir kadın cinayeti.

Nessa’nın büyüklerinden kalma yeteneğinin yıllar sonra açığa çıkar. Genç bir kızın sesini duyar ve anlar ki tıpkı büyük annesi gibi bu cinayeti çözmek durumundadır. Bu sıralarda Jo ise içinde var olan gücün hareketlendiğini hisseder. Harriett ise reklamcılığın yorucu temposuna karşın, bir zamanlar herkesi büyüleyen evinde otlar arasında yaşamakta ve birtakım tarifler denemektedir. Cadılıkla nam salmış Harriett hem Jo hem de Nessa için merak konusudur.

Bir şekilde bir araya gelen üçlü, Nessa’ya fısıldayan kızın ölüsünü bölgenin plajında bulur. Artık suçlu(lar) her kimse onları bulma vaktidir!

Eğer bir kadınsan, böyle şeyler dinliyor olman hiç de tuhaf değil. Ama bu seri katil hikâyeleri erkekler arasında neden bu kadar popüler hiç anlamıyorum, dedi Harriett. Düşünsenize heterokseksüel bir erkeğin bir cinayete kurban gittiğini ne zaman gördük? Birinin onları parçalara ayırıp fırlatacağından endişelenmelerine gerek yok.

Son

Daha fazla olay örgüsüne girmeden kitap önerisi kategorisi altında bu yazımı sonlandırmak isterim. Daha sonrasında edebiyat kategorisi altında Değişim hakkında detaylı bir incelemeye de yer verebiliriz tabii.

Toparlayacak olursam Miller, bu kitapla ataerkinin zalim gerçekliğini işaret ederken, kadın karakterlerin güçleriyle yeni bir ihtimali de önümüze koyuyor: Kadınların hikâyelerini sahiplenmesi, dünyayı yeniden kurabilmesi …

Kitap Önerisi: Değişim yazısı ilk önce Kazan Kültür üzerinde ortaya çıktı.

Kazan Kültür’de 2 sene önce başlattığımız Proust Anketi serisi için ulaşmaya çalıştığımız isimlerden biriydi. Geçtiğimiz aylarda “Tarihin Derinliklerinden” konulu bir mail aldım. Böylelikle tekrar hortlamış oldu Proust Anketi. 🙂 Maili alır almaz yüzümde beliren tebessüm için bir kez daha buradan teşekkür ediyorum Kıvılcım Hanım’a. Her zaman ki gibi içten ve samimi…

Kazan Kültür ınstagram hesabımızda bu anketin kısa versiyonunu paylaşırken, web sitemizde ise uzun versiyonuna yer veriyoruz. Ankete geçmeden Kıvılcım Kıran kimdir? diye soranlar için, kısa bir anekdot düşmek isterim:

Kimdir Kıvılcım Kıran?

2015 yılından beri mindfulness ve şefkat alanlarında derinleşen Kıvılcım Kıran, 2016’dan bu yana akredite mindfulness ve şefkat eğitmeni olarak çalışmalarını sürdürüyor. Toksik stres, tükenmişlik, kaygı, anlam arayışı, kompleks travma ve travma sonrası gelişim gibi konular, onun üzerine düşünüp paylaşmaktan en çok keyif aldığı alanlar arasında yer alıyor.

Kurumsal hayatın getirdiği zorluklar ve stresi yönetme ihtiyacıyla başladığı bu yolculuk, ona hem kişisel hem de mesleki olarak ilham verdi. Psikoloji, travma, mindfulness ve şefkat temelli yaklaşımlar üzerine dünyanın önde gelen üniversitelerinde eğitim aldı.

Bugün, uluslararası standartlarda bilimsel ve kanıta dayalı 8 haftalık mindfulness, şefkat ve psikolojik dayanıklılık programları sunuyor. Bunun yanı sıra, ihtiyaca özel atölye çalışmaları ve seminerlerle bireylerin hayatlarında anlamlı değişimler yaratmayı hedefliyor.

“Hayata merak ve şefkatle yaklaşmaya, sürekli öğrenmeye çalışıyorum.” diyen Kıvılcım Kıran, danışanlarına bu perspektifi aktarıyor ve zorluklarla başa çıkma yolunda onlara rehberlik ediyor.

Kıvılcım Kıran ile Proust Anketi İlk 10

Şu anki ruh haliniz nedir?

Dedemin odasında bir barometre vardı.  Mutedil dalgalı yazardı. Mutedil ne derdim, ne az ne çok orta derdi, ben de mutedil dagalıyım hep. Şu anda da öyleyim.

Hangi yeteneğe sahip olmak isterdiniz?

Eğer bir süper güç seçmem gerekirse, her şeyi anında öğrenebilmek, inanılmaz bir hızla kavramak ya da ışınlanabilmek zaman kazanma açısından harika olurdu.  Ne kadar çok zaman o kadar çok yaşam!  Gerçek bir yetenek olarak ise, çok iyi şarkı söylemek ya da dans edebilmek çok isterdim…

Kendinizle ilgili bir şeyi değiştirebilseydiniz, bu ne olurdu?

Bu biraz iddialı gelebilir ama değiştirmek istediğim bir şey yok. Bunun nedeni kendimi kusursuz görmem değil; aksine, pek çok yetersizliğim ve geliştirebileceğim alanların farkındayım. Ancak yıllar içinde, bu kusurların bir araya getirip şekillendirdiği beni kabul ettim ve bu halimle barış içinde olduğumu söyleyebilirim. Tabi, ayak bileklerim ve alt bacaklarım biraz daha ince olsaydı çizme bulmak daha kolay olabilirdi ama 🙂

En büyük korkunuz nedir?

Zor soru. Düşündüm, pek çok korkum var. En fenası çaresiz kalmak olabilir.

Hangi kelimeleri veya cümleyi aşırı kullanıyorsunuz?

“yapacak çok işim var”  … kendi kendime

“şöyle dediğinizi duyuyorum…” … danışanlara

“hadi…” evde diyormuşum bunu maalesef eşim ve oğlum söyledi 😀

Hayattaki sloganınız nedir?

William Ernest Henley’in Invictus – Yenilmez şiirinden bir dize hemen aklıma geliverdi:
Kaderimin efendisi benim
Ruhumun kaptanı benim

I am the master of my fate:
I am the captain of my soul.

Zor zamanlarda kendime fısıldarım…

En sevdiğiniz erkek karakter/kadın karakter kimdir?

Off. Çok var. Friends Chandler Bing, Çalıkuşu Feride (roman ama nolur diziyle bozulmuş hali gelmesin akıllara), Gurur ve Önyargı’dan Elizabeth Bennett ve Mr. Darcy, Masumiyet Müzesinden Kemal Basmacı, Pamuk Prenses’in Üvey Annesi Kötü Kraliçe (bir dram var orda :))

Kendinizde gördüğünüz en temel eksilik nedir?

Daha sakin, daha az dürtüsel olmak belki bazen hayatı daha kolaylaştırabilirdi ama belli de olmaz, daha sakin olsam da daha coşkulu olmak isteyebilirdim.

En belirgin özelliğiniz nedir?

Coşkulu ve meraklı olmam, hatta teatral, dramatiğim bazen.

Mükemmel mutluluk fikriniz nedir?

Oğlum küçüktü, henüz 2-3 yaşlarındaydı. “Cep” diye bir şeyin varlığını keşfetmiş ve pantolonunda bir cebin olduğunu fark etmişti. Öyle heyecanlanmıştı ki! Sevdiği minicik bir dinozoru vardı ve onu cebinde taşıyabileceğini öğrenmişti. Düşünsenize cep diye nefis bir şey var ve sevdiğin şeyleri yanında taşıyabiliyorsun, harika bir buluş!

O minik yüzünde beliren heyecan, neşe ve coşku, o an, benim için kusursuz bir mutluluk tanımıydı.
Yani mutluluk minik bir dinozorun bir cepte taşınabilmesi kadar sade ve ulaşılabilir. Mutluluğun bu kadar saf, bu kadar dolaysız bir şekilde de yaşanabildiğini görmek insanı büyülüyor.

Şimdi yazarken fark ettim, keşif benim için en mükemmel mutluluk. Oğlumun cebi keşfetmesi, benim harika bir kitap okurken nefis bir öyküde aldığım hazları keşfetmem, bir danışanın terapi odasında kendine dair yeni bir olasılık keşfetmesi, nefis kahve yapan bir kafe keşfetmek… Ne çok keşif alanı ve yeni hisler var..

Kıvılcım Kıran ile Proust Anketi +10

Bir insanda en beğendiğiniz özellik (ler) ?

Zeka, sinema, edebiyat, bilim gibi konularda bilgili olması, espri yeteneği, özellikle kendi ile dalga geçebilme, başkalarına karşı nezaket ve özen.

Yaşayabileceğiniz en mutlu an?

Kuzey Işıklarını görmeyi çok istiyorum. Kuzey Işıklarının altında yattığım, kendimden memnun olduğum, olduğum halimle iyiyim, yeterliyim, bu evrenin kusursuz bir parçasıyım diye kendi kendimle konuştuğum bir an çok doyurucu olurdu herhalde.

En büyük başarınızın ne olduğunu düşünüyorsunuz?

Kendi eksikliklerimi kabul ederek onlarla barış içinde yaşamayı öğrenmek, onları sevmesem de, tabi ki hala sevmediğim bir sürü özelliğim var, onları kabul etmek, oradaki çektiğim acıyı giderebilmeyi öğrenmek…

En değerli varlığınız nedir?

Bu soruya ruhum, yaşam enerjimden başka bir cevap düşünemem.

En sevdiğiniz yazar/psikolog)filozof/şair?

Jules Vernes, Freud, Desmond Morris, Jane Austen, Orhan Pamuk, Paulo Coelho, Carl Sagan.

En sevmediğiniz şey (ler) nedir?

En sevmediğim şeyler kabalık, kibir ve zorbalık var. En sevdiğim laflardan biri şudur: En iyi efelik efendiliktir. İnsanların birbirine saygı göstermediği, kendini üstün görerek başkalarını küçümsediği tavırlar beni rahatsız eder. Güç gösterisi ve empatiden uzak davranışlar beni hemen uzaklaştırır.

Sizce en fazla abartılan erdem nedir?

Hazları, istekleri, arzuları dizginlemek. Halbuki hayat, hazla güzel, yaşadığımızı bunla anlarız. Libido cinsel enerji ile eş anlamlı kullanılır halbuki yaşam enerjisidir, ve bu enerjiyi kutlamak canlı olmanın en doğal hali. Başkasına zarar vermediği sürece hazlar yaşanmak içindir.

Kendinizi özdeşleştirdiğiniz bir tarihi figür var mı, varsa kimdir?

Özdeşleşmek büyük bir kelime ama hayran olduğum tarihi kişilik İngiltere Kraliçesi I. Elizabeth. Zamanının ötesinde bir kadın, zamansız bir stratejik deha, idealist ve gerçekçi bir romantik.

Sizce “hayat eşittir …”?

Bence hayat anlamlı gelen şeyler yaparak yaşamaktır. Belki herkesin hafızasında yer etmeyecek, tarihe geçmeyeceğim, ama birilerinin hayatına dokunmuş olacağım bir yolculuk hayattır. Geride büyük izler bırakmasam da, küçük bir fark yaratmak bile benim için hayatı dolu dolu yaşamaktır.

Nerede yaşamak isterdiniz?

İstanbul’da yaşıyorum İstanbul’dan başka bir yerde nasıl yaşarım bilmiyorum, pek olasılıklı gelmiyor, ama İstanbul dışında Lizbon’u sevmiştim,” ben burada yaşarım yaa” diye içimden geçmişti.

Teşekkürler Kıvılcım Kıran…

Kıvılcım Kıran ile Proust Anketi yazısı ilk önce Kazan Kültür üzerinde ortaya çıktı.

Mükemmel işleriyle hafızalarımıza kazınan bazı ünlüler var ki, henüz daha küçük yaşlarda imza attıkları işlerle bugünün iz bırakan isimleri olacaklarının sinyalini vermişlerdi. Hani bir söz vardır, “mayasında var onun” derler. Bu mayasında olma durumu felsefe tarihinin ünlü isimlerinden Platon ve öğrencisi Aristoteles’e kadar götürülebilmekte. Onlara göre, bir insanın gelecekte yapacağı iş aslında tam olarak da mayasında gizlidir. Hepimiz belli bir tohum ile geliriz bu dünyaya. Bu tohum, filizlenmeyi bekler içimizde. Ve doğru yönetildiğinde mayasında olan ne ise açığa çıkıverir.

İşte, çocuk yaşta oyuncu olan ünlüler konulu yazımızda da bunun bir örneğini görüyoruz dersek yalan söylemiş olmayız. Şimdi çocuk yaşta oyuncu olan ünlüler ve filmlerine göz atma zamanı!

Jack Gyllenhaal

1980 doğumlu olan Gyllenhaal, çocukluk döneminden itibaren sinema dünyasında yer aldı. Kendisini October Sky ve Donnie Darko ile hatırlıyor olabiliriz. Fakat henüz daha 10 yaşındayken 91 yapımı City Slickers filminde küçük bir çocuğu canlandırmıştı. Böylelikle kendisi çocuk yaşta ünlü olan ünlülerden biriydi.

Son yıllarda “Nightcrawler“, “Prisoners” ve “Southpaw” gibi filmleri ile adından sıkça söz ettiren Gyllenhaal, çok yönlü oyunculuğuyla ve yetenekleriyle pek çok kişinin hayran olduğu bir yıldız. Bizleri mükemmel performanslarıyla büyülemeye devam ediyor.

Felicity Jones

Listemizin ikinci sırasında Felicity Jones yer alıyor. 12 yaşındayken 96 yapımı The Treasure Seekers filminde karşımıza çıktı. Bu filmde küçük bir kız çocuğu olan Alice karakterine hayat verdi. Like Crazy adlı bağımsız filmdeki performansıyla ile büyük bir çıkış yakaladı. Sonrasında ise “The Theory of Everything” filmindeki rolüyle büyük beğeni topladı. Bu performansıyla En İyi Kadın Oyuncu dalında Oscar kazandı.

Joaquin Phoenix

Son yıllarda Joker ile adından sıkça söz ettiren Phoenix de çocuk yaşta ünlü olan isimler arasında. Oynadığı her role kendini adayan bu adamın ilk rolü ise SpaceCamp filmiydi. 2000 yılında Russell Crowe’un başrolde olduğu Gladiator filminde performansıyla dikkat çekti. Sonra Walk The Line, Johnny Cash karakteri ile En İyi Erkek Oyuncu Oscar’ına aday gösterilmişti. Benzersiz metot oyunculuğu ve etkileyici performanslarıyla tanınan Phoenix En İyi Erkek Oyuncu Oscarını ise Joker filmi ile kazandı. Oyuncu yer aldığı filmlerle günümüzde de adını söz ettirmeye devam ediyor.

Neil Patrick Harris

Barney karakteri ile HIMYM’da pek çok kişinin gönlünde taht kuran 1973 doğumlu olan Harris, ilk olarak televizyon dizisi “Doogie Howser, M.D.” ile tanındı. Bu dizi 1989 ve 1993 yılları arasında sürdü. Üstelik bu dizide gösterdiği performansla Altın Küre’ye de aday gösterildi. Harris, Barney Stinson karakterini canlandırarak geniş bir hayran kitlesine sahip oldu. Ayrıca televizyon programları, tiyatro oyunları ve Broadway müzikallerinde de başarılı performanslara imza attı.

Natalie Portman

Küçük yaşlarda Broadway’de sahne alan 1981 doğumlu olan Portman, 1994 yılında “Leon” adlı filmdeki performansıyla ilk kez sinema perdesi ile tanıştı. Bu filmdeki etkileyici rolü sayesinde genç yaşta büyük bir çıkış yaparak sinema dünyasında tanınmaya başladı. Daha sonra “Star Wars” serisinde Padmé Amidala karakterini canlandırarak geniş bir hayran kitlesi elde etti. Portman, “Black Swan” filmiyle En İyi Kadın Oyuncu dalında Oscar kazandı. Bu performansıyla büyük övgü topladı. Ayrıca “V for Vendetta“, “Jackie” ve “Annihilation” gibi filmlerde de başarılı performanslar sergiledi.

Ryan Gosling

Goosebumps ve Are You Afraid of the Dark dizilerindeki küçük rollerle ilk kez kamera ile tanıştı. Fakat asıl oyunculuk deneyimini The Mickey Mouse Club gerçekleştirdi. İlk büyük çıkışını ise “The Notebook” adlı romantik drama filmiyle elde etti. Bu filmdeki performansıyla geniş kitleler tarafından tanınmaya başladı. Böylelikle büyük bir hayran kitlesi kazandı.

Çocuk Yaşta Oyuncu Olan Ünlüler ve Filmleri yazısı ilk önce Kazan Kültür üzerinde ortaya çıktı.

Belirtileri

Yoğun Duygusal İstikrarsızlık: Bu bozukluğa sahip bireylerde şiddetli ruh hali değişimleri olabilmektedir. Genellikle küçük tetikleyicilere yanıt olarak hızla dalgalanan duygular yaşayabilirler. Bu duygusal değişkenlik bunaltıcı ve yönetilmesi zor olabilmektedir.

Terk Edilme Korkusu: Bir diğer belirti, terk edilme veya reddedilme korkusudur. Bu korku, bazen tutunma davranışı, panik veya öfke şeklinde kendini gösterebilmektedir. Gerçek veya hayali terk edilmekten kaçınmak için çaresizce girişimlerde bulunmaya yol açabilmektedir.

Dengesiz İlişkiler: Bu bozukluğa sahip bireylerin genellikle çalkantılı ilişkileri vardır. Başkalarını idealleştirmekten onları değersizleştirmeye doğru savrulabilirler ve bu da ilişkilerinin oldukça dengesiz olmasına neden olur. Bu kalıp hem birey hem de etrafındakiler için kafa karıştırıcı ve yorucu sonuçlara yol açabilmekte.

Kimlik Bozukluğu: Bireylerde çarpık veya dengesiz bir benlik duygusu olabilmektedir. Bu da değerlerde, hedeflerde ve davranışlarda ani değişikliklere yol açabilmekte. Bu istikrarlı kimlik eksikliği boşluk ve kafa karışıklığı hissine katkıda bulunabilmektedir.

Dürtüsel Davranışlar: Madde bağımlılığı, dikkatsiz araba kullanma, aşırı yeme veya para harcama çılgınlıkları gibi potansiyel olarak kendine zarar verebilecek alanlarda dürtüsellik, bu bozukluğa sahip bireylerde yaygındır. Bu davranışlar genellikle yaşadıkları bunaltıcı duygularla başa çıkmanın yollarıdır.

Kronik Boşluk Hissi: Sınırda Kişilik Bozukluğu olan birçok kişi, amaçsızlık veya yaşamdan memnuniyetsizlik hissine yol açabilen kalıcı boşluk veya uyuşukluk hisleri bildirmektedir.

Yoğun Öfke: Sınırda Kişilik Bozukluğu olan bireyler yoğun öfke veya öfkelerini kontrol etmede zorluk yaşayabilir. Bu da sık sık öfke patlamalarına veya fiziksel kavgalara yol açabilmektedir.

Paranoya ve Ayrışma: Stres altında, Sınırda Kişilik Bozukluğu olan kişiler geçici paranoya veya ayrışma yaşayabilirler. Sanki hayatlarını dışarıdan gözlemliyormuş gibi, kendinden kopmuş olma hissi.

Nedenler ve Risk Faktörleri

Sınırda Kişilik Bozukluğunun kesin nedeni tam olarak anlaşılmamıştı. Ancak genetik, çevresel ve nörolojik faktörlerin bir kombinasyonundan kaynaklandığı düşünülmekte:

Genetik: Araştırmalar, Sınırda Kişilik Bozukluğunun ailelerde görüldüğünü ve genetik bir bileşene işaret ettiğini göstermekte. Yakın bir aile üyesinde Sınırda Kişilik Bozukluğu varsa, bozukluğu geliştirme riski daha yüksektir.

Çevresel Faktörler: Özellikle çocukluk döneminde yaşanan travmatik yaşam olayları, örneğin istismar, ihmal veya bakımverenden ayrılma, bu bozukluğun gelişimiyle güçlü bir şekilde ilişkilidir.

Beyin Yapısı ve İşlevi: Bazı çalışmalar, bu bozukluğa sahip bireylerde duygu düzenleme, dürtü kontrolü ve saldırganlıktan sorumlu beyin bölgelerinde farklılıklar bulmuştur.

Tanı ve Tedavi

SKB’yi teşhis etmek, bir ruh sağlığı uzmanı tarafından kapsamlı bir değerlendirme gerektirir. Tanı, DSM-5’te (Ruhsal Bozuklukların Tanısal ve İstatistiksel El Kitabı) belirtilen semptomlardan en az beşinin varlığına dayanır.

BPD tedavisi genellikle psikoterapi, ilaç ve desteğin bir kombinasyonunu içerir:

Psikoterapi: Diyalektik Davranış Terapisi (DBT), en kanıta dayalı tedavidir. DBT, yoğun duyguları yönetme, ilişkileri iyileştirme ve kendine zarar verici davranışları azaltma becerilerini öğretmeye odaklanır. Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT) ve psikodinamik terapi de etkili olabilmektedir.

İlaç: Sınırda Kişilik Bozukluğu için onaylanmış belirli bir ilaç yoktur. Ancak depresyon, anksiyete veya ruh hali değişimleri gibi semptomları yönetmeye yardımcı olmak için antidepresanlar, ruh hali dengeleyiciler veya antipsikotikler gibi ilaçlar reçete edilebilmektedir.

Destek Sistemleri: Aile, arkadaşlar ve destek grupları da dahil olmak üzere güçlü bir destek sistemine sahip olmak iyileşmede önemli bir rol oynar.

Sınırda Kişilik Bozukluğu Nedir? yazısı ilk önce Kazan Kültür üzerinde ortaya çıktı.

Yapımın HBO’nun en çok izlenen yapımları arasında yer alması ise bir tesadüfün sonucu değil. Bu gerçeğin ardında birçok faktör var. Derin bir senaryo, çok katmanlı karakter gelişimi, müthiş oyunculuklar, bitmek bilmeyen bir gerilim… Tabii ki görsel anlamda büyüleyici prodüksiyon değerini de unutmamak gerek. Final yapmasına rağmen dillerden düşmemesinin nedenlerini irdeledik. Bu diziyi HBO ‘nun son dört senede en çok izlenen dizilerinden biri olmasının arkasındaki etkenlerini sizler için inceledik.

Güçlü Senaryo

Diziyi bu kadar muazzam kılan yegane özelliği, dizinin yaratıcısı Jesse Armstrong tarafından kaleme alınan etkileyici ve derinlikli bir senaryoya sahip olması. Bu zengin ailenin iç dinamikleri, kişisel çatışmalar, hırslar ve iktidar mücadeleleri gibi temaların ustalıkla işlenmesi ilgi çekici en önemli özelliği. İyi yazılmış diyaloglar ve karakterler arasındaki gerilim, bizleri ekrana bağlamayı başarıyor. Bu nedenle, güçlü senaryo dizinin bizlerde iz bırakmasının en etkili nedenlerinden.

Karakter Gelişimi

Dizi birden fazla karakteri barındırmasına rağmen hiçbirini atlamadan detaylı olarak işliyor. Karakterlerin karmaşık ve çok katmanlı olmaları da bizlere diziyi sevdiren diğer özelliklerden biri. Her karakterin kendi hikayesi ve motivasyonlarına tanıklık ettikçe neler yaşadıklarını, yaptıkları hataları gözlemleyebiliyoruz. Zengin bir ailede yetişen ve her biri farklı kişiliklere sahip olan bu karakterlerin ilişkileri ve gelişimleri, pek çok izleyicinin ilgisini çekebiliyor.

Oyunculuklar

Bir diziyi sevmemizin olmazsa olmazı senaryo ve karakterlerin yanı sıra bu karakterleri canlandıran oyuncuların performanslarıdır. Örneğin; Brian Cox, Jeremy Strong, Sarah Snook ve Kieran Culkin gibi deneyimli oyuncular… Karakterlerine canlılık ve inandırıcılık katarak mükemmel performanslar sergilemeyi her bölümde başardılar.

Gerilim ve Heyecan

Succesion belki de hiçbirimizin sahip olmadığı ve olamayacağı çok zengin bir ailenin hikâyesine odaklanıyor. Aile içi güç savaşları ve şirket içi entrikalarla dolu olması hiç bilmediğimiz bir dünyaya bizi hızlıca çekebilmeye yarıyor. Her bölümde gerilim ve heyecan seviyesi yükselmesi ve izleyiciyi sürekli olarak merak içinde tutması da bu özelliğinin bir parçası. Karakterlerin ne yapacakları, hangi planları çevirecekleri ve kimi manipüle edecekleri konusunda sürekli belirsizliğin olması adeta bizi ekrana bağlıyor.

Prodüksiyon Değeri

Biliyoruz ki dizi, görsel olarak da oldukça etkileyici. Çünkü HBO’nun imzasını her karesinde görebiliyoruz. Lüks mekanlar, şık kostümler ve kaliteli yapım tasarımı, “Succession”ı görsel olarak çarpıcı hale getiriyor. Bu yüksek üretim değeri sayesinde izleyicilerin diziden daha iyi bir deneyim almaları sağlanıyor.

Sonuç: Sıradan Bir Seyir Deneyiminden Çok Daha Fazlası

“Succession”, güç, para ve ailenin çakıştığı noktada ortaya çıkan dramatik bir anlatım sunuyor. Böylelikle de izleyiciler üzerinde derin bir etki bırakmayı başardı. Etkileyici senaryosu, derin karakter analizleri, kusursuz oyunculukları, yüksek gerilim seviyesi ve görsel ihtişamıyla izleyiciyi büyüledi. Bu sayede, dizi, modern televizyon dünyasında kendine sağlam bir yer edindi.

Sonuç olarak, “Succession” izleyiciler için sıradan bir seyir deneyiminden çok daha fazlasını sundu. Yukarıda sayılan tüm unsurların mükemmel uyumuyla uzun süre hafızalardan silinmeyecek bir yapım olarak anılmaya devam edecek.

Sizlerden de bu diziyi neden bu kadar çok sevdiğimize dair ufak anekdotlar isteyelim mi? Belki yorumlarda belirtisiniz, tabii spoiler olmadan.

Succesion Dizisini Neden Bu Kadar Çok Sevdik? yazısı ilk önce Kazan Kültür üzerinde ortaya çıktı.

Evet, stres hayatın doğal ve kaçınılmaz bir parçasıdır. Ancak her stres aynı şekilde ortaya çıkmaz. Farklı stres türlerini tanımak, onu etkili bir şekilde yönetmek ve psikolojik iyi oluş halini korumak için önem taşır.

İşte dört ana türüne ve hayatlarımız üzerindeki etkilerine ayrıntılı bir bakış sizleri bekliyor.

Akut Stres

Akut stres en yaygın türdür. Ani, kısa vadeli zorluklara veya taleplere yanıt olarak ortaya çıkar. Acil bir teslim tarihiyle karşı karşıya kaldığınızda, aniden bir sorunla karşılaştığınızda veya yüksek baskı gerektiren bir durumla karşılaştığınızda deneyimlediğiniz stres türüdür.

Akut stres hem motive edici hem de enerji verici olarak ortaya çıkar. İyi yönetildiğinde performansı ve odaklanmayı artırması söz konudur. Ancak, sıklıkla deneyimlenirse, baş ağrısı, sindirim sorunları veya sinirlilik gibi fiziksel semptomlara yol açabilmektedir.

Yönetim Stratejileri:

Anlık stres tepkilerini yatıştırmak için derin nefes alma veya farkındalık teknikleri uygulamak, görevleri yönetilebilir parçalara bölmek ve iş yükünüzü önceliklendirmek ve biriken gerginliği serbest bırakmak için fiziksel aktivitelerde bulunmak etkili olacaktır.

Epizodik Akut Stres

Sık sık akut stres ataklarıyla karakterize olur. Bu tür stresi deneyimleyen kişiler genellikle kendilerini sürekli baskı ve yüksek talep döngüsünde bulurlar. Bu, telaşlı bir yaşam tarzına veya belirli kişilik özelliklerine bağlı olarak ortaya çıkar. Tekrarlayan, genellikle kalıcı yaşam zorlukları veya yüksek stresli bir yaşam tarzı tarafından tetiklenebilmektedir. Sürekli acele içinde olmak, tekrarlayan krizlerle başa çıkmak veya mükemmeliyetçilik ve gerçekçi olmayan beklentilerle mücadele etmek gibi. Bu türde, kronik kaygıya ve migren gibi fiziksel semptomlar görülebilmektedir. Ayrıca bu tür, ilişkileri ve iş performansını da etkileyebilmektedir.

Yönetim Stratejileri

Stresli durumların sıklığını azaltmak için etkili zaman yönetimi tekniklerini uygulamak, gerçekçi hedefler belirlemek ve yoga, meditasyon veya hobiler gibi stres giderici aktiviteleri düzenli olarak uygulamak yardımcı olur.

Kronik Stres

Uzun bir süre devam eden uzun vadeli strestir. Genellikle devam eden sorunlarla bağlantısı olabilmektedir. Veyahut finansal zorluklar, iş tatminsizliği veya ilişki sorunları gibi kalıcı yaşam zorluklarıyla bağlantılıdır. Bu türün, hem fiziksel hem de ruhsal sağlık üznde ciddi etkilere sahip olabileceği konusunda yaygın görüş mevcuttur. Örneğin; kalp hastalığı, hipertansiyon, depresyon ve anksiyete gibi durumlara yol açabilmekte. Ayrıca bilişsel işlevleri bozabilir ve genel yaşam kalitesini düşüren bir etkisi vardır.

Yönetim Stratejileri

Kronik stresin temel nedenlerini ele almak için profesyonel destek veya danışmanlık almak gerekir. Sağlığınızı iyileştirmek için dengeli beslenme başta gelen faydalardandır. Aynı zamanda düzenli egzersiz ve yeterli uyku gibi yaşam tarzı değişiklikleri yapmak da yararlı olacaktır.

Travma Stresi

Travma stresi, şiddetli, genellikle yaşamı tehdit eden olaylara veya deneyimlere yanıt olarak ortaya çıkar. Doğal bir afet yaşamak, şiddet içeren bir suça karışmak veya trajik bir olaya tanık olmak gibi. Travmayla ilişkilidir ve düzgün bir şekilde yönetilmezse travma sonrası stres bozukluğuna (TSSB) yol açabilmektedir. Travma stresi, geri dönüşler, şiddetli anksiyete, depresyon ve duygusal uyuşukluk gibi önemli duygusal ve psikolojik rahatsızlıklara neden olabilmektedir. Etkili bir yönetim için genellikle profesyonel müdahale gerekir.

Değerlendirme

Anlaşıldığı gibi, stresin hayatımızda farklı şekillerde yer aldığını görüyoruz. Tabii, her bir türün kendine özgü etkileri olduğunu da anlıyoruz. Akut türü, kısa süreli durumlarda enerjimizi artırabilirken, epizodik akut ise sürekli baskı altında olmanın bir sonucu olarak sağlığımızı olumsuz etkileyebilmektedir. Kronik ve travma stresi ise, özellikle uzun süreli veya şiddetli etkilerle başa çıkmayı gerektiren ciddi durumlar olarak karşımıza çıkıyor. Her tür için önerilen yönetim stratejileri, bireylerin stresle daha sağlıklı bir şekilde başa çıkabilmelerini sağlar. Öte yandan, gerektiğinde profesyonel destek almanın önemini vurguluyor. Bu bilgiler ışığında, stres yönetimi becerilerini geliştirmek, bireylerin psikolojik ve fiziksel iyi oluşlarını korumaları için kritik bir öneme sahiptir.

Stres ve 4 Farklı Türü yazısı ilk önce Kazan Kültür üzerinde ortaya çıktı.